Nasıl tanırım?
Halkaların 4-12 çiçekli, tacın mavimsi ve bitkinin sitolonlu olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çayır, çalılık, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Mart – Haziran
Arazi notu
04 Nisan 2024 • İzmit • 140 m • Dere kenarı
Kanama durdurucu özelliği nedeniyle marangoz otu olarak bilinmektedir.
Genç sürgünleri çiğ olarak tüketilmektedir.
Geleneksel olarak solunum yolları ile ilgili şikayetlerin tedavisinde kullanılmıştır. Bunun yanında aşırı alkol tüketimin tedavisinde başvurulmuştur. Bitkinin tamamı büzücüdür. Ayrıca öksürük ve kan tükürme hallerinde önerilmiştir.
Yirmiden fazla kelebek türü için besin kaynağıdır.
Kötü ruhları kovduğuna ve evi koruduğuna inanılmış, kapı eşiklerine veya girişlere asılmıştır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca boyunduruksuz anlamına gelir. Çanak loblarının iki dudaklı değil de eşit olmasına işaret eder. Bazı kaynaklara göre, Latince uzaklaştırmak anlamına gelen abiga kelimesi, yanlış kopyalanarak ajuga haline gelmiştir. Bu durumda Ajuga chamaepitys‘in düşük yaptırıcı etkisine işaret etmektedir. Epitet Latince sürünücü anlamına gelir ve açık bir şekilde türün sürünücü sitolonlarına dikkat çekmektedir. İkili adlandırma öncesi adı “Teucrium foliis observe ovatis crenatis, caule simplicissimo, stolonibus reptansicibus”tur.
Rizomlu, uzun, çıplak ve seyrek biçimde yapraksı sitolonlu, genellikle 10 ila 30 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler dik, basit ve en üstteki düğümler arası sadece karşılıklı iki tarafından havlıdır. Taban yaprakları 5 ila 8 cm uzunluğunda, ters yumurtamsı, altta daralıcı, kenarları küt dişli ve saplıdır.
Gövde yaprakları 1 ya da 2 çift, ters yumurtamsı eliptik ve tabanda daralıcıdır. Halkalar altta kümelenmiş ve 6 ila 12 adet çiçeklidir. Bırahte yumurtamsı, kenarları neredeyse düz, sapsız ve en üsttekiler çiçeklerden daha kısadır. Çanak 4 ila 5 mm uzunluğunda ve dişleri tüp ile aynı uzunluktadır.
Taç mavi renkli, 12 ila 16 mm uzunluğunda, düz tüplü, alt dudağın yaklaşık iki katı uzunluğunda, üst dudak derin girintili ve kısadır. Ercikler tüpü aşkındır. Yumurtalık üst durumlu ve meyve dört bölümlü bir şizokarptır. Dilimizde meryemsaçı adı ile bilinmektedir.