Nasıl tanırım?
Kapçıkların saman ya da aşıboyası renkli, yaprakların yanal loblarının üçgensi ve sivri uçlu olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kumlu bölge, çayır, orman
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Eylül – Kasım
Arazi notu
16 Eylül 2024 • Kandıra • 1 m • Kumsal
Köklerinde doğal kauçuk (lateks) üretmektedir. Sovyetler Birliği döneminde, Krim-saghyz (Kırım sakızı) adıyla bilinen bu bitki doğal kauçuk ihtiyacını karşılamak üzere ekilerek araştırılmıştır.
Yaprakları çiğ veya pişmiş olarak yenilebilir. Çiçekleri ve tomurcukları salatalara veya kızartmalara eklenebilir. Kökleri ise kurutulup kavrularak kahve yerine kullanılabilir.
Taraxacum cinsinin sınırları net değildir, var olan anahtarlar güncelliğini yitirmiştir ve apomiksi yöntemiyle tohum üretebildikleri için birbirine benzeyen ama genetik olarak küçük farklar taşıyan yüzlerce mikro-tür oluşturmuştur. Bu yüzden tür teşhisi oldukça güçtür.
Örneğin bu bitki iki farklı renkte kapçık üretmektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Arapça yoksul otu anlamına gelir ve bu bağlamda bitkilerin kıtlık zamanlarda tüketilmesine işaret etmektedir. Bitkiden bu isimle ilk bahsedenler Râzî ve İbn-i Sînâ’dır. İkinci bir görüşe göre Antik Yunanca hastalık devası anlamına gelmektedir. Özellikle Taraxacum officinale (karahindiba), antikçağdan beri hayli yaygın bilinen ve kullanılan tıbbi bir bitkidir. Epitet Latince kışı geçen anlamına gelir ve açık bir şekilde türün kış mevsiminden önce çiçek açmasına dikkat çekmektedir.
Genellikle 5 ila 15 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Sıkapa pembe renkli, yapraklardan uzun ve kömeçin altında ağsı tüylüdür. Yapraklar 6 ila 10 adet, şeritsi ters mızraksı, iki tarafta 2 ila 4 adet loblu ve terminal lob üçgensidir. Yaprak sapı yaprak ayasının 1/3 uzunluğundadır.
Kömeç 1,5 ila 2 cm çapında ve çiçekler üst yüzeyde sarı iken alt yüzeyde mor şeritlidir. Dış bırahteler yaslanıcı, mızraksı yumurtamsı, ortası koyu çizgili ve kenarları zarsıdır.
İç bırahteler dikdörtgensi ya da şeritsi, ortası koyu çizgili ve kenarları zarsıdır. Tepecik sarı renkli, kapçık saman renkli ve sorguç beyaz renklidir. Dilimizde kış çıtlığı adı ile bilinmektedir.