Coğrafi dağılım.
Cins Avrasya ve Kuzey Afrika’ya özgüdür.
Cinsin Türkiye’de kayıtlı 8 türünün tamamı endemiktir ve ülkemiz cinsin çeşitlilik merkezidir. Cinsin kökeni, Orta Miyosen döneminde Anadolu platosuna yerleştirilmiştir. Ancak bu türlerin çoğunun nesli yüksek seviyede tükenme tehlikesi altındadır.
Cinsin az biliniyor olması nedeniyle kültürel izleri ve geleneksel tıptaki kullanımları sınırlıdır.
Cinse bağlı türlerin çoğu görece dar yayılış alanlarına sahiptir. Dolayısıyla ülkemizde bu cinse bağlı bir birey gördüğünüzde ona iyi davranın.
Rhaponticoides (Tülüşah) çok yıllık, rizomlu ve dikensiz bitkilerden oluşan bir cinstir. Rizomlar odunsudur. Gövde genellikle tek, dik, çıplak, basit ve tek çiçek başlıdır. Gövdenin tabanı önceki yıla ait yaprak kalıntıları ile örtülmüştür. Yapraklar teleksi, derin teleksi ya da çift derin teleksi, çıplak ve kenarları belirsiz dişlidir. Dişlerin ucu beyaz renkli kâğıtsıdır.
Yaprak bölümleri genellikle tabanda güçlü biçimde asimetrik ve tabana doğru dekürentir. İnvolukrum genişçe yumurtamsıdır. Kömeçler gövde ve dalların ucun tektir. Filariler genişçe yumurtamsı ve çıplak olup tabanları yuvarlaktır. Taç sülfür ya da sarı renklidir. Dıştaki çiçekçiklerin tacı ışınsal değil ya da hafifçe ışınsal ve verimsizdir.
Kapçık kahverengi, tabana doğru sarımsı, uca doğru siyahımsı ve ters yumurtamsıdır. Sorguç iki türlüdür. Dıştaki sorguçlar çok sıralı kıl benzeri pürüzlüdür. İçteki sorguçlar tek sıralı pul benzeri ve dıştakiler çok daha kısa ya da onlarla aynı uzunluktadır.
Kocaeli’ndeki türler
Rhaponticoides pythiae (Yitik tülüşah) genelde orman sınırlarında görülen ve yaz aylarında çiçek aça…
Read More