Nasıl tanırım?
Çanağın neredeyse tabana kadar bölünmüş, gövdenin dik, çanak loblarının şeritsi ve dik olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, yol kenarı, tarla
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Temmuz
Arazi notu
28 Nisan 2026 • İzmit • 110 m • Tahrip edilmiş arazi
Sığırdili adı, bu taksonun da dahil olduğu bir dizi Hodangiller türünün çatı adı olan Antik Yunanca bouglosson’dan (βούγλωσσον) çıkarılmıştır ve yaprak yapısını vurgulamaktadır.
Kökü kırmızı boyar madde içerir. Ancak bu kırmızı yeterince kalıcı değildir, bu yüzden zamanla terk edilmiştir.
Bazı bölgelerde çocukların çiçeklerindeki nektarları emmesi nedeniyle, emzik otu adıyla da bilinmektedir.
Genç gövdeler haşlanarak ya da buharda pişirilerek, çiçekler çiğ olarak tüketilmekte ve yaprakları salatalara eklenmektedir. Öküsürük giderici, temizleyici, terletici ve idrar söktürücüdür. Kurutulup toz haline getirilmiş ve iltihap giderici olarak lapa halinde uygulanmıştır.
Pirolizidin alkaloidleri nedeniyle fazla veya düzenli kullanıldığında karaciğer hasarına ve felce yol açabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca boya anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin kökünden elde edilen boya makyaj amacı ile kullanılırdı. Epitet Latince gök mavisi anlamına gelir. Çiçeklerin rengine işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Borago sylvestre Cretica flore azureo”dur.
Genellikle 20 ila 150 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde diktir. Yapraklar şeritsi eliptik ila mızraksı ya da ters mızraksı, 5 ila 20 cm. uzunluğunda ve 6 ila 40 mm genişliğinde, kenarları düz ya da zayıfça dalgalı dişli, tüy örtüsü yoğun kıllıdır.
Çiçek kurulu meyve zamanı uzunlamasınadır. Bırahte küçük ve şeritsi mızraksıdır. Çanak çiçek zamanı yaklaşık 8 mm uzunluğunda, meyve zamanı 12 ila 15 mm uzunluğundadır ve loblar sivridir.
Taç menekşe ya da koyu mavi renklidir. Nadiren soluk ya da beyaz renkli olabilir. Taç tüpü 6 ila 10 mm uzunluğunda, loblar 5 ila 8 mm uzunluğundadır. Dilimizde sığırdili ve güriz adları ile bilinmektedir.