Nasıl tanırım?
Bırahtelerin 4-12 adet, gövdenin kıvrık düzleşmiş tüylü ve olgun meyvenin 3-4 mm uzunluğunda olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çayır, yamaç
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Temmuz – Ekim
Arazi notu
02 Ağustos 2023 • Kartepe • 1350 m • Yayla
Bitki için önerilen dercik kelimesinin kaynağını bilmiyoruz. Bu bitkinin adı ya da etimolojisi hakkındaki bilgilerinizi aşağıdaki yorum bölümünde paylaşırsanız seviniriz. Bitkiler bazen küçük derelere sınır oluşturmaktadır. Acaba doğrusu derecik mi idi? Bitki Uzakdoğu’da çalı biti adıyla bilinmektedir.
Bitkiden elde edilen torilinin, kellikten (androjenik alopesi) sorumlu olan testosteronun DHT hormonuna dönüşmesini güçlü bir şekilde engellediği kanıtlanmıştır.
Yapraklar pişirilerek, kök çiğ olarak tüketilebilir. Hemoroit, spazm, uterus tümörleri, ateş ve dizanteri tedavisinde kullanılmıştır. Meyveler parazit düşürücü, mantar önleyici, antiviral, balgam söktürücü ve toniktir. Kökün suyu hazımsızlık tedavisinde kullanılır. Ayrıca kanserle mücadele etme potansiyeli olduğuna dair raporlar mevcuttur. Meyveleri, dizanteri, ateş, hemoroid, spazm, rahim tümörleri, lenf bezi iltihabı, romatizma, impotens, infertilite, kadın hastalıkları ve kronik ishal gibi rahatsızlıklara karşı kullanılmıştır.
Meyvelerdeki küçük kancamsı/dikenimsi çıkıntılar hayvanların tüylerine ve giysilere tutunarak meyvelerin taşınmasına, yani epizookoriye yardımcı olmaktadır. Bu nedenle fakirin sineği adıyla da bilinmektedir. Çünkü eskiden sineklerin gelebileceği gıdaları sadece zenginler yiyebiliyordu.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adının etimolojisi açık değildir. Michel Adanson genellikle hiçbir anlamı olmayan kelimelerden cins adı oluşturmayı tercih etmiştir. Adanson’un özgün tanımında da isim tercihi ile ilgili herhangi bir ayrıntı mevcut değildir. Bununla birlikte Antik Yunanca torus, delici ve delen gibi anlamlara sahiptir ve bu bağlamda meyvedeki dikensi yapılara işaret ediliyor olması muhtemeldir. Epitet Latince Japonya anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip yerine işaret eder. Diğer taraftan bitki, epitetinin aksine, sadece Japonya’da değil, Avrasya’nın büyük bölümünde yayılış gösterir.
5 ila 90 cm büyüyebilen tek ya da nadiren iki yıllık bir bitkidir. Gövde sert, tüylü, en azından tabanda kırmızımsı morumsu ve diktir. Taç tek simetrili, beyaz ila açık kırmızımsı ve 5 mm uzunluğundadır.
Taç yapraklar derince çentiklidir. Çanak yapraklar hayli küçüktür. Beş adet ercik bulunmaktadır. Çiçek durumu bileşik şemsiye halinde ve 5 ila 8 arası kolludur.
Yaprak ayası üçgensi, 1 ila 3 teleksi, terminal yaprakçık uzun ve gittikçe incelme eğilimindedir. Yaprakçıklar lobludur. Bırahte 4 ila 6 arası sayıdadır. Çiçekler beyaz renklidir. Meyve neredeyse küresel, kavisli dikenli, 3 ila 4 mm uzunluğundadır. Dilimizde uzun dercikotu adı ile bilinmektedir.