Nasıl tanırım?
Dikenli, çok dallı çalı habitusu, iri tüylü yaprakları, beyaz yıldız biçimindeki çiçekleri ve yoğun kümeler oluşturan küçük küresel meyveleri ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Yol kenarı, bahçe
Statü
Kültür
Çiçeklenme
Haziran – Kasım
Arazi notu
12 Ekim 2024 • Dilovası • 330 m • Bahçe
Genç meyveler pişirildikten sonra yenilmektedir. Sürgünler çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir.
Domates ve patlıcanlarda (özellikle Verticillium solgunluğuna ve nematodlara) direnci artırmak için anaç olarak kullanılmaktadır.
Meyveleri demir bakımından oldukça zengindir.
Tayland’ın ünlü Nam Phrik sosunun tarifinde yer almaktadır.
Turkey berry adı ile pazarlanmaktadır ancak isimdeki turkey, hindiye işaret etmektedir.
Meyveleri görüşü iyileştirmek için ve yaprakları da cilt hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır. Suyu ateş, öksürük, astım, göğüs rahatsızlıkları, boğaz ağrısı, romatizma, ödem, mide ağrıları ve bel soğukluğu tedavisinde kullanılmıştır. Çiçeklerin suyu, tuz eklenerek göz damlası olarak kullanılmıştır. Yapraklar antimikrobiyal ve idrar söktürücüdür. Demlenerek pamukçuk tedavisinde kullanılmıştır. Kurutularak toz haline getirilen yaprakları diyabet hastalarına önerilmiştir. Yapraklar kesikler, yaralar ve cilt şikâyetlerine lapa halinde uygulanmıştır. Bunun yanında çiçek ve yapraklarından hazırlanan şuruba soğuk algınlığı tedavisinde başvurulmuştur. Meyveler idrar söktürücü olup, sıtma, mide ağrısı ve dalak şikâyetlerinde kullanılmıştır. Kaynatılarak çocuklara öksürük kesici olarak verilmiştir. Meyve suyu karınca ısırıklarına uygulanmıştır. Ayrıca kök dövülerek diş ağrısını hafifletmek için çürümüş dişlere yerleştirilmiştir.
Aşırı tüketiminin kalsinoz (vücutta anormal kalsiyum birikimi) riski taşıdığı belirtilmiştir.
Aynı salkımda hem erkek hem dişi organları olan çiçekler, hem de işlevsel olarak yalnızca erkek çiçekler (andromonoik) bulunmaktadır.
Ham meyveler glikoalkaloit içerebilir ve mide-bağırsak ya da nörolojik rahatsızlığa yol açabilir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince teskin edici anlamına gelir. Cinsin sedatif etkilerine işaret etmektedir. Epitet Latince vahşi anlamına gelir ve türün dikenli yapısına dikkat çekmektedir.
Genellikle 1 ila 2 metre büyüyebilen, seyrek biçimde dikenli ve yoğun biçimde havlı bir çalıdır. Gövdeler kalın, kıvrık ve kırmızımsı ya da soluk sarı dikenlidir. Yapraklar tek ya da çift, yaprak sapı 2 ila 4 cm uzunluğunda, yaprak ayası yumurtamsı ila eliptik, 6 ila 16 cm uzunluğunda, 4 ila 11 cm genişliğinde, sarı yıldızsı tüylü, dikenli ya da dikensiz, tabanı yüreksi ya da kamamsı, kenarı dalgalı ya da 5 ila 7 loblu ve ucu sivridir.
Çiçek durumu koltuklarda, çok sayıda çiçekten oluşan bileşik salkım halinde, çiçek durumu sapı çoğunlukla 1 ya da 2 dallı, 1 ila 1,8 cm uzunluğunda ve yıldızsı havlıdır. Çiçek sapı koyu, ince, 5 ila 12 mm uzunluğunda ve basit salgılı ile saplı yıldızsı tüylüdür.
Çanak kupamsı, 4 ila 5 mm uzunluğunda ve lobları yumurtamsı mızraksıdır. Taç beyaz renkli, tabaksı, lobları yumurtamsı mızraksı ve abaksiyal yüzeyde yıldızsı havlıdır. Meyve sarı renkli, pürüzsüz, çıplak ve 1 ila 1,5 cm çapındadır. Tohumlar tablamsı ve 1,5 ila 2 mm çapındadır. Dilimizde patlıcan anacı, hindi üzümü ve bezelye patlıcanı adları ile bilinmektedir.