Scrophularia scopolii (El köpürten)

Tanımı

Genellikle 20 ila 100 cm büyüyebilen iki ya da çok yıllık bir bitkidir. Tüysüz ya da seyrekçe ülgerli yünlü ve morumsudur. Yapraklar karşılıklı zikzak dizilişli ve yaprak sapı 1 ila 6,5 cm uzunluğundadır. Yaprak ayası 2,5 ila 12,5 cm uzunluğunda ve 2,2 ila 8,5 cm genişliğinde, genişçe yumurtamsı ila dikdörtgensi, tabanı derince yüreksi ila kamamsı ve tepede küt ila neredeyse sivridir. Kenarları dişli mukronat ila derince dişlidir. Çiçek durumunda salkımlar 2 ila 13 arası çiçeklidir. Çiçek durumu sapı 0,4 ila 6,5 cm uzunluğundadır. Çiçeklerin sapı 4 ila 17 mm uzunluğunda ve salgılı tüylüdür. Çanak lobları 2 ila 4 mm uzunluğunda, yumurtamsı ila genişçe yumurtamsı, salgılı ya da salgısız tüylüdür. Taç yeşilimsi kahverengi ila morumsu kırmızı renkli, 5 ila 8 mm uzunluğundadır. Kapsül oval ila genişçe oval, 4,5 ila 7,5 mm uzunluğunda ve 3,5 ila 4,5 mm genişliğindedir. Dilimizde elköpürten, tüylü sıracaotu ve süpürgelik adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Scrophularia scopolii doğal olarak Doğu Akdeniz havzası, Doğu Avrupa ve Kafkasya’da yayılış gösterir. Ormanlık alanlar, kayalık yamaçlar, çalılıklar ve dere kenarında görülmektedir. Umumiyetle nisan ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince sıraca anlamına gelir. Cinsin sıraca hastalığını tedavi etmek amacı ile kullanılmasına işaret eder. Tür 3 Haziran 1723 – 8 Mayıs 1788 tarihleri arasında yaşamış İtalyan bitki bilimci Giovanni Antonio Scopoli’ye adanmıştır.