Tanımı
Genellikle 2 ila 3 metre büyüyebilen dik ya da tırmanıcı bir çalıdır. Dalcıklar grimsi kahverengi ya da koyu kırmızımsı kahverengi, silindirik, yumuşak tüylü ya da neredeyse çıplak, düz ya da kavisli dikenli ve sarımsı bezelidir. Yapraklar tek teleksi ve genellikle 5 ila 7 adet yaprakçıklıdır. Yaprak sapı 2 ila 3 cm uzunluğunda, terminal yarpakçığın sapçığı 0,8 ila 1,5 cm uzunluğunda, yanal yaprakçıklar neredeyse sapsız, sapçık ve eksen yumuşak tüylü ve seyrek minik dikenli ya da zaman zaman sarı bezelerle neredeyse çıplaktır. Sitipüller şeritsi ya da mızraksı ila yumurtamsı mızraksı, 0,8 ila 1,2 cm uzunluğunda, 1,5 ila 3,5 mm genişliğinde, iki yüzeyi de cılız tüylüdür. Yaprakçıklar yumurtamsı ya da yumurtamsı eliptik ila mızraksı, 4 ila 7 cm uzunluğunda, 1,5 ila 5 cm genişliğinde, her iki yüzeyi de cılız tüylü, sarı bezeli, orta damar boyunca minik dikenli ve kenarları testere dişlidir.
Çiçek durumu terminal ya da yaprak koltuklarında ve 1 ya da 2 çiçeklidir. Bırahteler şeritsi ya da mızraksı, 5 ila 9 mm uzunluğunda ve kısa havlıdır. Çiçek sapı 2 ila 3,5 cm uzunluğunda, yumuşak tüylü ve minik dikenlidir. Çiçekler 2 ila 3 cm çapındadır. Çanak yapraklar çiçeklenmeden önce dik, çiçeklenmeden sonra geriye kıvrık, üçgensi mızraksı veya yumurtamsı mızraksı, 0,8 ila 1,2 cm uzunluğunda ve 4 ila 6 mm genişliğindedir. Çanak yapraklar beyaz renkli, dikdörtgensi ya da neredeyse dairesel, 0,8 ila 1,5 cm uzunluğunda, 0,8 ila 1,2 cm genişliğinde, tabanı çentikli ve ucu küttür. Ercikler çok sayıda ve taç yapraklardan kısadır. İplikçikler geniştir. Meyve kırmızı renkli, yumurtamsı küresel veya ters yumurtamsı ila dikdörtgensi ve 1 ila 1,5 cm uzunluğundadır. Dilimizde çilek ahududu adıyla bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Rubus rosifolius tropikal Asya’ya özgüdür ancak günümüzde güney yarımkürenin büyük bölümünde doğallaşmıştır.🔗 Orman sınırları, yol kenarı ve yamaçlarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 700 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Latince tatlı çalı anlamına gelir. Olasılıkla proto Avrupa dillerinden çıkarılmıştır. Kelime ayrıca Latince kırmızı anlamına gelen ruber ile bağlantılıdır ve bu durumda atıf meyve rengine olacaktır. Cinsin Türkçe adı olan böğürtlen Türkçe kökenlidir ve olasılıkla dikenli çalıları tanımlamak için kullanılmıştır. Epitet Latince gül yapraklı anlamına gelmektedir. Türün yapısına işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “Rubus foliis quinato-pinnatis ternatisque utrinque viridibus” cümlesi ile belirtilmiştir.
Kullanımı
Meyvesi çiğ ya da pişirilerek tüketilmektedir. Ancak ahududu kadar lezzetli değildir. Yaprakları, ishal, âdet sancıları, sabah bulantısı ve doğum sancılarını tedavi etmek için çayı yapılarak içilmiştir. Yaprakları ve kökleri ağrı kesici, büzücü ve arındırıcıdır. Gövdeler kaynatılarak ateş tedavisinde kullanılmıştır.
Fotoğrafları
Leave a Comment