Phyla nodiflora (Su çileği)

Tanımı

Sürünücü ve çok yıllık bir bitkidir. Gövdeler ince ve sıklıkla morumsu olup 20 ila 45 cm boylanabilir. Anakök odunsudur. Vejetatif organlar ve bırakteler sıkıca yaslanıcı beyaz tüylerle kaplıdır. Yapraklar sıklıkla morumsu, kamamsı ters yumurtamsı, 7 ila 30 mm uzunluğunda ve 3 ila 14 mm genişliğinde olup kenarları 7 ila 9 adet kaba keskin dişlidir. Çiçek durumu sapı tek, koltuksal ve 0,5 ila 3 cm uzunluğundadır. Başaklar yumurtamsı ve sıkı iken meyve zamanı silindirik forma ve 2,5 cm uzunluğa kavuşur.

Bırahteler sıkıca kiremit biçiminde dizilidir. Çanak yaklaşık 1,25 mm uzunluğundadır. Taç leylak, beyaz ya da pembe ve merkezi sarı renkli, lobları dikdörtgensi yumurtamsı, çıplak ya da dış yüzeyde hafifçe cılız tüylüdür. Ercik dört adettir. Meyve yuvarlak ters yumurtamsıdır. Çoğunlukla nemli sahil kıyılarında bulunması, yapraklarının genellikle koyu yeşil renkli ve belirgin dişli olması ve çiçeklerinin genellikle beyaz renkli olması ile Phyla nodiflora var. minor‘dan ayırt edilir. Dilimizde su çileği adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Doğal olarak güney yarımkürede yayılış gösterir. Ancak günümüzde kuzey yarımküreye de dağılmıştır. Deniz kıyısı, göl kenarı ve kumul alanlarda görülmektedir. Umumiyetle nisan ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 900 metreye kadar olan rakımlarda Kandıra ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca kabile anlamına gelmektedir. Hem çiçeklerin sıkıca dizili olmasına hem de bitkinin yer örtücü karakterine işaret etmektedir. Epitet Latince boğumlu çiçek anlamına gelir ve bu bağlamda türün çiçeklerinin gövde boğumlarından çıkmasına dikkat çekmektedir.

Kullanımı

Ağrı kesici, antibakteriyel, açıcı, idrar söktürücü, âdet söktürücü, parazit düşürücü ve soğutucudur. Kancalı kurt tedavisinde kullanılmıştır. Bunun yanında bitkinin suyu ve solunması ateş, öksürük ve soğuk algınlığı tedavisinde kullanılır. Ayrıca kök suyuna mide şikayetlerinde başvurulmuştur.