Paulownia tomentosa (Çin kavağı)

Tanımı

Genellikle 10 ila 25 metre büyüyebilen bir ağaçtır. Taç geniş ve şemsiye biçimlidir. Kabuk kahverengi gri, genç bireylerde sürgünler belirgin biçimde kovucuklu ve yapışkan salgılıdır. Yapraklar iri, yürek biçiminde, sivri uçlu, her iki yüzü de tüylü, 15 ila 40 cm uzunluğunda ve karşılıklı dizilidir. Yaprakları nedeniyle Catalpa bignonioides‘i andırır. Çiçekler kokulu, 10 ila 30 cm uzunluğundaki salkımlarda, 4 ila 6 cm uzunluğunda, mor renkli ve yapraklardan önce çıkmaktadır. Çanak sığ biçimde çansı, 1,5 cm uzunluğunda ve dış yüzeyi kaba tüylüdür. Ercikler 2,5 cm uzunluğunda, yumurtalık yumurtamsı, salgılı tüylü ve boyuncuk erciklerden daha kısadır. Kapsül yumurtamsı, 3 ila 4,5 cm uzunluğunda, yumurta biçiminde ve çok sayıda tohum barındırır. Tohumlar rüzgarda uçmalarını sağlayacak biçimde kanatlıdır. Dilimizde çin kavağı adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Paulownia tomentosa doğal olarak Çin’de yayılış gösterir. Ancak peyzaj bitkisi değeri nedeniyle dünyanın ılıman kuşaklarında doğallaşmıştır. Park, bahçe ve yol kenarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 800 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins 18 Ocak 1795 – 1 Mart 1865 tarihleri arasında yaşamış Rusyalı Hollanda düşesi Anna Pavlovna‘ya adanmıştır. Epitet Latince kaba tüylü anlamına gelir. Türün yaprak yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “foliis simplicibus cordatis subtus tomentosis” olarak belirtilmiştir.

Kullanımı

Yaprakları pişirilerek tüketilebilir. Yapraklar kaynatılarak saç büyümesini teşvik etmek için kullanılır, ayrıca ağarmayı da önler. Yapraklar çürükler üzerine lapa olarak uygulanır. Çiçekler çeşitli cilt rahatsızlıklarında kullanılmıştır. Büzücü ve parazit düşürücüdür. En hızlı büyüyen ağaçlardan biridir ve bu nedenle kağıt endüstrisinde kullanılmaktadır. Ağaçtan elde edilen ahşaba böcekler gelmez. Yaprak, çiçek ve kabuk özütü, büzücü, yumuşatıcı, saç kremi ve cilt kremi olarak kozmetik preparatlarında bileşen olarak kullanılmaktadır.

Fotoğrafları

Paulownia tomentosa (Thunb.) Steud. | Nomencl. Bot., ed. 2, 2: 278 (1841).