Lysimachia punctata (Benli kargaotu)

Tanımı

Genellikle 30 ila 100 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde tabandan itibaren dik, genellikle dalsız, üst kısım tüylü, limon yeşili/kırmızımsı kahverengi ve sık noktalıdır. Yapraklar halkavi ya da karşılıklı dizilişlidir ve oldukça uzun saplıdır. Yaprak ayası yumurtamsı ve eliptik; yuvarlak uçlu ve kenarları koyu beneklidir. Yaprak ve çiçek kurulu tüylüdür. Taç tekerlek biçimli, sarı, 5 lobludur. Çanak lobları dar, tamamen kırmızı ya da yeşildir. 5 ercik görülür. Kapsül küresel, 4,5 ila 5,5 mm uzunluğunda, koyu kırmızımsı benekli, çıplak ve 5 valflidir. Yaprakları ve çiçekleri kaynatılarak, karın ağrısı giderici bir çay üretilir. Üst bölümleri öksürük ve bronşit, ayrıca yaprak ile çiçekleri yara tedavisinde kullanılır. Dilimizde benli kargaotu ve noktalı altınkamışı adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Lysimachia punctata doğal olarak Kafkasya ile İtalya arasındaki bölgede yayılış gösterir ancak günümüzde Avrupa ve Amerika’ya da yayılmıştır. Nemli bölgeler ve ormanlık alanlarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 900 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Büyük İskender’in çağdaşı Trakyalı kral Lisimahos onuruna adlandırılmıştır. Kızgın bir boğa tarafından kovalanan kral, hayvanı bir kargaotu ile sakinleştirerek saldırısından korunmuştur. Bitkinin kanama durdurucu ve büzücü özelliklerini ilk defa keşfeden de odur. Bazı kaynaklara göre cins adı Antik Yunanca çözülme ile çekişme kelimelerinden oluşturulmuştur ve cinsin rahatlatıcı özelliklerine dikkat çekilmektedir. Epitet Latince benekli anlamına gelir. Taç yaprakların tabanındaki lekeye işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Blattariae affinis planta minor, flore luteo, foliis nigris punctis notatis”tir.