Hypericum androsaemum (Kamaniça)

Hüseyin Doğan

1 Aralık 2025

Tanımı

Genellikle 30 ila 90 cm büyüyebilen bir çalıdır. Yapraklar 4 ila 9 cm uzunluğunda, sapsız ya da sarılıcı, genişçe yumurtamsı ila yumurtamsı dikdörtgensi, küt ya da yuvarlak ila sivri uçlu veezildiğinden köri benzeri bir koku yaymaktadırlar. Çanak yapraklar 8 ila 12 mm uzunluğunda, uzunlukları farklı, dikdörtgensi yumurtamsı ila genişçe yumurtamsı, meyve zamanı genişlemekte ve kalıcıdır. Taç yapraklar 6 ila 10 mm uzunluğunda ve ters yumurtamsıdır. Ercikler taç yapraklardan kısadır ya da onları hafifçe aşmaktadır. Boyuncuk yumurtalıktan kısadır. Meyve üzümsü formda, 7 ila 10 mm uzunluğunda, genişçe silindirik elipsoit ila küresel, önce kırmızı iken zamanla siyah renkli ve dökülücüdür. Yaprakları yara iyileştirici, idrar söktürücü ve mide ağrısı geçiricidir. Antiseptik özelliklere sahiptir. Bitkinin olgun meyvelerinin suyunun rengi nedeniyle kanama durdurucu olduğuna inanılmıştır. Dilimizde kamaniça adı ile bilinmektedir.

Takson kartı

Plantae (Bitkiler alemi)
Malpighiales (Söğüt takımı)
Hypericaceae (Kantarongiller)
Hypericum (Kantaron)

Hypericum androsaemum L.

Gözlem bilgileri

Hypericum androsaemum doğal olarak Akdeniz havzası ile Türkmenistan arasında kalan bölgede yayılış gösterir.🔗 Ancak günümüzde Amerika ve Avustralya’ya da dağılmıştır. Orman sınırları ve dere kenarlarında görülen bitki umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 300 ila 1300 metreye kadar olan rakımlarda Başiskele, Gölcük ve Kartepe ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca resim üzerinde anlamına gelir. Eski kültürlerde bitkinin kötü ruhları uzak tutmak amacıyla resimlerin ve ikonların üzerine konulmasına atıftır. Buna benzer bir yaklaşım Hristiyan teolojisinde de mevcuttur. Vaftizci Yahya olarak bilinen (İslam teolojisinde Herod tarafından idam edilen Yahya peygamber) karakterin yortusu 24 haziranda kutlanır. Bu gün boyunca Hristiyanlar sarı kantaron otu toplayarak evlerine getirirler. Böylece kötü ruhları kovduklarına inanırlar. Yahya’nın başının kesildiği tarih olan 29 Ağustos’ta ise sarı kantaronun yapraklarında kana benzer lekeler oluştuğuna inanılır. Epitet Latince erkek kanı anlamına gelir. Meyveleri ezildiğinde akan suyun rengine atıftır. İkili adlandırma öncesi adı “Androsaemum maximum frutescens”tir.