Geranium pyrenaicum (Gelinçarşafı)

Hüseyin Doğan avatarı

Tanımı

Genellikle 15 ila 40 cm büyüyebilen kazık köklü ve çok yıllık bir bitkidir. Gövdede kısa salgılı tüyler ve sıklıkla yayık uzun salgısız tüyler bulunmaktadır. Tabandaki yapraklar uzun saplı, üstteki yapraklar ise neredeyse sapsız ve kulakçıklıdır. Yapraklar tabanda rozet oluşturur, gövde üzerinde ise karşılıklı dizilişlidir. Taç yaprakların yarı uzunluğunda beş çanak yaprak bulunur. Taç yaprakların ucu derin girintili, 8 ila 11 mm uzunluğunda ve leylak ya da nadiren beyaz renklidir. Çiçek sapı salgılı kısa havlı olup meyve zamanı kıvrılmaktadır. On adet ercik vardır. Merikarp kırışık değil, yaslanıcı havlı ve tohumlar pürüzsüzdür. Antibakteriyeldir. Dilimizde gelin çarşafı ve pirene ıtırı adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Geranium pyrenaicum doğal olarak Kafkasya ve Avrupa’da yayılış gösterir.🔗 Ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Kayalıklar, çayırlar ve dere kenarında görülmektedir. Umumiyetle mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca turna anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin meyvelerinin turna (Gruidae) gagasına benzemesine işaret etmektedir. Cinsin Türkçe adı olan turnagagası da açıkça yukarıdaki bağıntıya işaret etmektedir. Epitet Latince Pireneler anlamına gelir. Açık bir şekilde Fransa ve İspanya arasındaki sıradağların adı olan türün tip yerine dikkat çekmektedir.

Fotoğrafları

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir