Tanımı
Genellikle 10 ila 60 cm büyüyebilen yapışkan ülgerli ve tek veya iki yıllık bir bitkidir. Yapraklar karşılıklı dizilişli, az elsi ve teleksi lobludur. Çiçek sapları uzun salgısız ve kısa salgılı tüylüdür. Çanak yapraklar meyve zamanı 9 ila 10 mm genişlemekte ve kılçıkları 2 ila 3 mm uzunluğundadır. Taç yapraklar 8 ila 11 mm uzunluğunda, ters yüreksi ve koyu damarlarla menekşe mavisi renklidir. Merikarpler iri, siyahımsı ve kıllıdır. Tohumlar grimsi kahverengi ve sarımsı lekelerle beneklidir ve belirsiz çukurcuklara sahiptir. Fidelerin kotiledonlarında derin yanal çentikler bulunmaktadır. Geranium lanuginosum ile oldukça yakındır. Dilimizde gavur ıtırı adıyla bilinmektedir. Sanırım bu bitkinin Avrupa’ya özgü olması ile ilgilidir. Bu durumda Avrupa’nın tamamını gavur olarak nitelemiş oluyoruz ki bence uygun olmayan bir isimdir.
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Geraniales (Turnagagası takımı)
- Geraniaceae (Turnagagasıgiller)
- Geranium (Turnagagası)
Geranium bohemicum L.
Gözlem bilgileri
Geranium rotundifolium doğal olarak Avrupa’da yayılış gösterir.🔗 Ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Ormanlık alanlarda görülmektedir. Umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi 1100 ila 1600 metre arasındaki rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca turna anlamına gelir. Bu bağlamda cinsin meyvelerinin turna (Gruidae) gagasına benzemesine işaret etmektedir. Cinsin Türkçe adı olan turnagagası da açıkça yukarıdaki bağıntıya işaret etmektedir. Epitet Latince Bohemya demektir ve türün tip yerine dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “Habitat in Bohemia” ifadesi ile belirtilmiştir. Bohemya, günümüzde Çekya sınırları içinde yer alan tarihi bir bölgedir.
Fotoğrafları
