Delphinium (Hezaren)

Tanımı

Delphinium (Hezaren) tek, iki ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Yapraklar tabanda ve/veya gövdede, saplı, taban yaprakları genellikle gövde yapraklarından büyük ve gövde yaprakları almaşlı dizilişlidir. Yaprak ayası elsi bölümlü, yuvarlak ila beşgen ya da böbreksi, kenarları düz ya da loblar dişli ya da yırtıktır. Çiçek durumu terminal, 2 ila 100 çiçekten oluşan salkımlar halindedir. Çiçekler erselik ve simetriktir. Çanak yapraklar meyve zamanı kalıcı değil, 5 adet, üstteki çanak yaprak 1 adet, mahmuzlu, yanal çanak yapraklar 2 adet, yumurtamsı ila eliptik, alttaki çanak yapraklar 2 adet ve yanal çanak yapraklarla benzerdir.

Üstteki taç yapraklar 2 adet, mahmuzlu, üst çanak yaprağı çevrelemiş, alttaki taç yapraklar 2 adet, düz, yumurtamsı, pençeli ve 2 lobludur. Ercikler 25 ila 40 adet, iplikçik tabanı genişlemiş, pistiller 3 adet, basit, tohum taslağı pistil başına 8 ila 20 adet ve boyuncuk mevcuttur. Meyve folikül formunda, kümelenmiş halde, sapsız, kavisli ya da silindirik, gaga terminal ve düzdür. Tohumlar koyu kahverengi ila siyah renkli, üçgensi ila piramitsi ve sıklıkla sert yüzeylidir. Cins dünyanın büyük bölümünde yayılış göstermektedir. Cinse bağlı Delphinium staphisagria (bit otu) geleneksel tıp bağlamında oldukça önemli bir türdür.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca rahim ve/veya yunus balığı anlamına gelir. Buna göre mahmuzun şeklinin yunus balığının dorsal yüzgecine benzemesi ile bağ kurulmuş gözükmektedir. Bitkiler ayrıca rahim sorunlarının tedavisinde de kullanılmış olabilir. İşin doğrusu geleneksel bitki isimleri çoğunlukla tedavi ettikleri hastalıklarla bağlantılı isimlere sahiptir. Cinsin Türkçe adı olan hezaren Farsça kökenlidir ve bin renkli anlamına gelir.

Kocaeli’deki türler