Cymbalaria muralis (Nakkaş sarmaşığı)

Tanımı

Genellikle 10 ila 60 cm uzayabilen iki ya da çok yıllık bir bitkidir. Olgunlukta tüysüzdür. Yapraklar her dem yeşil, yuvarlak ya da kalp biçiminde, 2,5 ila 5 cm uzunluğunda ve genişliğinde, 3 ila 7 arası loblu ve ince gövde üzerinde almaşlı dizilişlidir. Yaprakların üst yüzeyi soluk yeşil, alt yüzeyi ise menekşe renklidir. Çiçekler tek, koltuklarda ve uzun saplıdır. Çiçekler çok küçük ancak belirgin biçimde mahmuzludur. Taç leylak ila menekşe renklidir. Kapsül genellikle çanaktan daha uzun ve tüysüzdür. Çiçek sapları başlangıçta pozitif fototropiktir ışığa doğru hareket eder. Döllenmeden sonra negatif fototropik hale gelir ve ışıktan uzaklaşır. Bu sayede tohumlar daha kolay çimlenebilecekleri kaya ve duvar çatlaklarına doğru geri çekilir. Dilimizde ak nakkaşotu ve nakkaş sarmaşığı adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Cymbalaria muralis doğal olarak Güney Avrupa’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Duvar ve kaya çatlaklarında görülen bitki umumiyetle mart ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 400 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ve Gebze ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince zil anlamına gelir. Yaprakların bir müzik aleti olan zile benzemesine işaret eder. Epitet Latince duvar anlamına gelir. Türün habitat tercihine işaret eder. Özgün tanımda bu “Habitat in rupibus & muris antiquis” olarak belirtilmiştir.

Kullanımı

Yaprakları çiğ olarak tüketilmektedir. Bitki iskorbüt tedavi edici ve yara iyileştiricidir. Haricen kanamaları durdurmak için yeni yaraların üzerine lapa halinde konulmuştur. Hafifçe zehirli olabilir. Çiçeklerinden sarı boya elde edilmiştir.