Corydalis cava subsp. marschalliana (Kırım kazgagası)

Tanımı

Genellikle 15 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde diktir ve zaman zaman tabanda dallıdır. Yapraklar almaşlı dizilişli, yaprakçıklar derin ya da sığ biçimde kesik ve en uçtaki lob genellikle ters yumurtamsı küttür. Çiçek durumu 6 ila 16 çiçekli ve bırahteler düz ve yarı sarılıcıdır. Dış taç yapraklar geniş biçimde kanatlı ve derin girintilidir. Mahmuz 10 ila 14 mm uzunluğunda ve içteki taç yapraklar soluk renklidir. Kapsüller dikdörtgensi ila elipsoit, 2 cm uzunluğunda ve 5 ila 10 adet tohum bulundurmaktadır. Dilimizde kırım kazgagası adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Corydalis cava subsp. marschalliana doğal olarak Balkanlar ile Kafkasya arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Ormanlık alanlar, dere kenarı ve yamaçlarda görülen bitki umumiyetle nisan ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 1300 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ve Başiskele ilçelerinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adı Latince tepeli toygar anlamın gelir. Cinsin çiçeklerinin Galerida cristata sorgucuna benzemesine işaret eder. Türkçe yaygın adı olan kazgagası da muhtemelen başka bir kuşa, kaza (Anser) işaret eder. Çiçeklerin taç yaprakları açık bir gagayı andırır ve ortasında dile benzer boyuncuk, tepecik lobu ve papilla uzanmaktadır. Epitet Latince içbükey ya da içi boş anlamına gelir. Yumru yapısına işaret eder. Özgün tanımda bu “radice tuberosa cava” olarak belirtilmiştir. Alttür 30 Temmuz 1768 – 28 Haziran 1826 tarihleri arasında yaşamış Alman biyolog Friedrich August Marschall von Bieberstein’a adanmıştır. Özellikle Kafkasya florası ile ilgili yayımlandığı Flora Taurico Caucasica bölgenin ilk kapsamlı çalışmasıdır. Çok sayıda bitki türünü tanımlamış ve birçok türe öncü çalışmaları nedeniyle adı verilmiştir.