Berberis thunbergii (Bodur kadıntuzluğu)

Tanımı

1 metre boya ve 2 metre genişliğe ulaşabilen bir bitkidir. Dalları kahverengi ve dikenlidir. Yapraklar dökülücü, yeşil ila mavi yeşil, küçük, kaşıksı ila oval biçimli, 12 ila 24 mm uzunluğunda ve 3 ila 15 mm genişliğindedir. Çiçekler soluk sarı renkli, 5 ila 8 mm çapında ve 2 ila 5 arası sayıda küme halindedir. Meyve parlak kırmızı ila turuncu renkli, 1 cm uzunluğunda ve tek tohumludur. Erozyon kontrolü için dikilmiştir. Meyveleri çiğ ya da pişirilerek, yaprakları ise pişirilerek tüketilebilir. Kök kabuğu parazit düşürücü, antiseptik ve ateş düşürücüdür. Ayrıca antibakteriyel etkilidir. Dilimizde bodur kadıntuzluğu adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Berberis thunbergii doğal olarak Japonya’da yayılış gösterir. Ancak süs bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde peyzajlara dikilmektedir. Peyzaj alanlarında görülen bitki umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Berberice ami berberisin kısaltılmış halidir ve Berberi hıltanı anlamını vermektedir. Doğrudan meyveyi tanımlayan bir kelimedir ve bu örneğin İngilizceye barberry olarak geçmiştir. Ayrıca yine berberis kelimesi ile bağıntılı olarak Berberis vulgaris, Türkçede amberbaris adı ile bilinmektedir. Türkçe yaygın ad olarak karamuk belirtilmiştir ve bu kelime Türkçe kara taneli anlamına gelir. Bununla birlikte cinsin geleneksel adları kadıntuzluğu ve zirişktir. Tür 11 Kasım 1743 – 8 Ağustos 1828 tarihleri arasında yaşamış İsveçli doğa bilimci Carl Peter Thunberg‘a adanmıştır. Linnaeus’un havarilerindendir ve özellikle Güney Afrika ve Japonya florası ile ilgili milat kabul edilen çalışmaları mevcuttur. Uzakdoğu’da yayılış gösteren bu bitkinin adı kendisine verilerek çalışmalarına duyulan saygı ifade edilmiştir. Bitkiden ilk defa Thunberg bahsetmiştir ve bitkinin Berberis cretica olduğunu düşünmüştür.