Avena sterilis (Şifan)

Tanımı

Genellikle 30 ila 130 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Saplar dirseksi yükselici ya da yatık yükselici ve 2 ila 5 adet düğümlüdür. Yaprak kılıfları tüylü ila çıplak, dil 3 ila 8 mm uzunluğunda, küt uçlu, yaprak ayası 5,5 ila 30 cm uzunluğunda ve 3 ila 10 mm genişliğinde, şeritsi, sipsivri uçlu, çıplak ve kenarları hafifçe kirpiklidir. Çiçek durumu 6 ila 30 cm uzunluğunda ve 4 ila 12 cm genişliğinde, piramit biçimli ve dalları yayıktır. Başakçıklar 20 ila 45 mm uzunluğunda ve 2 ila 3 arası sayıda çiçeklidir. Dışkavuzlar neredeyse eşit uzunlukta, mızraksı, sipsivri uçlu ve 7 ila 11 arası sayıda damarlıdır. İçkavuz iki uçlu, mızraksı ve 20 ila 35 mm uzunluğundadır. Başçık 3 adet, yumurtalık havlı ve dane bitişik perikarplidir. Tohumlar pişirilerek tüketilebilir. Ayrıca tohumları un haline getirilerek ekmek yapımında kullanılır. Bunun yanında tohumları kavrularak kahve olarak içilir. Dilimizde kısır yulaf ve şifan adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Avena sterilis doğal olarak Akdeniz havzası ile Orta Asya arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne dağılmıştır. Yol kenarı ve tarlalarda görülen bitki umumiyetle mart ve ağustos ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince yulaf anlamına gelir. Cinsin antikçağdaki adıdır. Dilimizdeki yulaf kelimesi Arapça kaynaklıdır. Epitet Latince kısır anlamına gelir ve bu bağlamda başakçıkların verimsiz olmasına işaret eder.