Tanımı
Aria torminalis, halihazırda bazı kaynaklarda Sorbus torminalis ve Torminalis glaberrima adları ile geçmektedir. Genellikle 15 ila 25 metre büyüyebilen bir bitkidir. Gövde 1,3 metre çapındır. Yapraklar 3 ila 5 lobludur. Yeşil meyveler olgunlaştıklarında kahverengiye döner. Gövde pürüzsüz ve grimsi, pul puldur. Yapraklar 6 ila 14 cm uzunluk ve genişliğinde, 2,5 ila 5 cm uzunluğunda saplı, iki tarafı da koyu yeşil renkli, 5 ila 9 arası keskin loblu, kenarları ince tırtıklıdır. Genç bireylerin yapraklarının alt yüzeyinde küçük tüyler görülür, ancak yaşlandıklarında iki yüzey de parlak ve pürüzsüz olur. Yapraklar sonbaharda sarı ile kırmızı kahverengi tonlarına döner. Çiçekler 10 ila 15 mm çapında, beş çanak yapraklı, 20 krem beyazı ercikli ve erseliktir. Meyve küresel ile oval arası, 10 ila 15 mm çapındadır. Tohumlar eylül ve ekim aylarında olgunlaşır.
Gözlem bilgileri
Aria torminalis doğal olarak Akdeniz havzası ve Avrupa’ya özgüdür ancak günümüzde Amerika’ya da dağılmıştır.🔗 Ormanlık alanlarda görülen bitki umumiyetle mayıs ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi 300 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Latince üvez anlamına gelir. Plinius dağlık bölgelerdeki yetişen üvezleri tanımlamak için bu kelimeye başvurmuştur. Epitet Latince sancı anlamına gelir. Türün özellikle kolik şikayetlerinde kullanılmasına işaret etmektedir.
Kullanım
Meyvesi çiğ ya da pişirilerek yenilmektedir. Meyvelerin ilk donlara kadar ağaçta bırakılması ve sonra tüketilmesi tavsiye edilmektedir. Meyveler C vitamini bakımından zengindir. Tohumlarında hidrojen siyanür olduğu rapor edilmiştir. Bu küçük miktarda solunum ve sindirim sistemlerine iyi gelse aşırı miktarda alınması ölüme neden olabilir. Geleneksel olarak kolik tedavisinde kullanılmıştır. Antiromatizmal ve hipoglisemiktir.
Hamken alınıp dilimlenerek güneşte kurutulmuş üvez yenildiğinde ishali durdurur. DI 1-120. Dört türü vardır. İlki elma gibi yuvarlak, ikincisi armut gibi konik ve üçüncüsü ovaldir. Sonuncusu dikkate değer biçimde asidiktir. Yuvarlak olan koku ve tat bakımından en iyisidir, diğerlerinin ise şarap benzeri bir tadı olur. Dördüncü tür torminalis adı ile bilinmekte ve sadece tedavi için kullanılmaktadır. Diğer türlere benzemez, yaprakları çınar yaprağını andırır ve meyvesi küçüktür. PL 15-23.
Fotoğrafları
Leave a Comment