Coğrafi dağılım.
Actinidiaceae, üç kabul görmüş cins ile ılıman ve tropikal bölgelerde yetişen yaklaşık 350 ila 430 tür odunsu sarılıcı bitki (liana), çalı ve küçük ağaçtan oluşur. Küresel dağılımı büyük ölçüde kopuktur, Asya, Amerika ve Avustralya’yı kapsar.
Actinidiaceae ailesinin üyeleri, narenciyeleri ikiye katlayan bir C vitamini oranına sahiptir. Sadece bir adet kivi, bir yetişkinin günlük C vitamini ihtiyacının tamamını karşılar.
Son yıllarda popülerleşen, tüysüz, üzüm boyutunda ve kabuğuyla birlikte yenebilen kiwi berry (Actinidia arguta), bu ailedendir.
Kivi çekirdeği yağı, omega-3 yağ asitleri ve E vitamini bakımından zengindir ve popüler yaşlanma karşıtı göz kremlerinde ve cilt bariyeri güçlendirici serumlarda kullanılmaktadır.
Actinidia polygama‘nın, kediler üzerinde kedi nanesinden çok daha güçlü ve sarhoş edici bir etki yarattığını kanıtlamıştır.
Actinidia cinsi, proteinleri parçalayan actinidain adlı güçlü bir enzim üretir. Bu nedenle, sert etleri pişirmeden önce yumuşatmak için kivi püresi popüler bir marine malzemesi olarak kullanılır.
Kivinin ana vatanı aslında Yeni Zelanda değil, Çin’dir 1904 yılında Yeni Zelanda’ya götürülen tohumlar burada ticari olarak yetiştirilmeye başlanmıştır. 1950’lerde Soğuk Savaş döneminde Amerika’ya ihraç edilmek istenirken, Çin kelimesinin yaratacağı siyasi algıdan ve yüksek gümrük vergilerinden kaçınmak için, Yeni Zelanda’nın tüylü ve kahverengi ulusal kuşu olan Kiwi kuşuyla olan dış görünüş benzerliği kullanılarak meyveye Kiwifruit adı verilmiştir. Bu, tarihin en başarılı pazarlama ve isim değiştirme operasyonlarından biridir.
Çin kültüründe yüzyıllardır Actinidia kökleri ve meyveleri, sindirim sistemini düzenlemek, vücut ısısını dengelemek ve özellikle hamilelik sonrasında annelere güç vermek amacıyla kullanılmıştır.
Actinidia ve Saurauia cinslerinin en belirgin morfolojik özelliği, gövdelerinin, yapraklarının ve meyvelerinin üzerindeki yoğun tüylerdir. Bu tüyler, tırmanıcı olan bitkileri tropikal güneşin dik açılarından korur ve nemi içeride tutar.
Actinidiaceae (Kivigiller) odunsu tırmanıcı, çalı ve ağaçlardan oluşan bir ailedir. Bitkiler tek ya da çift evciklidir. Yapraklar almaşlı dizilişli, basit, kısa ya da uzun saplı, testere dişli ya da düz kenarlıdır. Yapraklarda tüy örtüsü genelde mevcuttur. Kulakçık yoktur ya da varsa miniktir. Çiçek durumu koltuklarda, gövdeden ya da daldan çiçekli ve talkım, salkım, bleşik salkım ya da demet halindedir. Çiçekler gösterişlidir. Taç ve çanak yapraklar serbesttir.
Çanak yapraklar genellikle 5 adet, serbest ve kiremit ya da kenarları üst üste binecek biçimde dizilidir. Taç yapraklar genellikle 4 ya da 5 adet, kiremit dizilişli ve beyaz, krem ya da pembe renklidir. Ercik 30 adet ve taç yapraklara kaynaşıktır. Yumurtalık üst durumlu, tüylü ya da çıplak, beş karpelli ve çok sayıda tohum taslaklıdır.
Boyuncuk karpelle aynı sayıda, serbest ya da bitişik ve genellikle kalıcıdır. Meyve zaman zaman tüylü ya da çıplak, etli ve genellikle kendi kendine açılmayan bir üzümsüdür. Tohumlar çok sayıda, ufak, siyah renkli ve gözyaşı biçimlidir.
Kocaeli’ndeki cinsler
Actinidia (Kivi) özellikle kivi olmak üzere bir dizi yenilebilir meyveye sahip türü barındıran bir c…