Tanımı
Genellikle 10 ila 40 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde dik, dallı ya da dalsız, genellikle yoğun ya da seyrek kaba tüylüdür. Yapraklar tabanda rozet oluşturur. Bunlar dikdörtgensi kaşıksı, 4 ila 10 cm uzunluğunda ve 1 ila 3,5 cm genişliğindedir. Gövde yaprakları üste çıkıldıkça kısalır. Çiçek yaprakları eliptik ila şeritsi mızraksı, 1 ila 2 cm uzunluğunda ve 0,5 ila 0,8 cm genişliğinde, kenarları dişli ve sapsızdır. Çiçek halkaları 4 ila 8 arası çiçek bulundurur. Çiçekler kremsi sarı renkli ve kırmızı lekelidir. Çok ya da zaman zaman iki yıllık bir bitkidir. Çanak tüpü boyunca yaslanıcı havlı ve birkaç yayık tüylüdür. Gövde dik ve boyunca salgılı tüylüdür. Dilimizde dağ çayçesi adı ile bilinmektedir. Öte yandan bu taksonun, deniz seviyesinden itibaren ve özellikle deniz kıyısındaki kayalık alanlarda görülüyor olması nedeniyle bu ad uygun değildir.
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Türkiye’de yayılış gösterir.🔗 Deniz kenarı, yamaçlar ve sulak alanlarda görülen bitki umumiyetle mart ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1200 metreye kadar olan rakımlarda Derince ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca başak anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin çiçek kurulunun başak formunda olmasına dikkat çekmektedir. Epitet Latince yıllık anlamına gelir. Bu terim, bitkinin tohumdan yetiştiği yıl çiçek açıp meyve verdikten sonra ölmesini ifade etmektedir. Basitçe bitkinin yaşam döngüsü aynı yıl içinde gerçekleşmektedir. Öte yandan epitetin aksine çok yıllık döngüye de sahiptir. İkili adlandırma öncesi adı “Betonica arvensis annua, flore ex albo flavescente glabra”dır. Alttür adı Latince Kilikya anlamına gelmekte ve taksonun tip yerine işaret etmektedir. Özgün tanımda bu “in fauce Guzeldere supra Sedichig in Cilicia littorali” olarak belirtilmiştir.
Fotoğrafları
Leave a Comment