Nasıl tanırım?
Kocaeli’nin doğal bitkisi değildir. Sadece bahçeler ve mezarlıklarda görmek mümkündür. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Bahçeler, mezarlıklar
Statü
Egzotik
Çiçeklenme
Haziran – Ağustos
Arazi notu
22 Haziran 2024 • İzmit • 110 m • Mezarlık
Türü keşfeden Ernest Henry Wilson, zambakları sökerken bir heyelanın altında kalmıştır. Bitki avcısı kurtarılmış ancak sağ bacağı kalıcı olarak kısa kalmıştır. Wilson bu durumu “zambak topalı” olarak tanımlamıştır.
Gündüzleri hafif ve hoş bir koku salgılarken, hava karardıktan sonra kokusu katlanarak artmaktadır. Çiçek, gececil güveleri kendine çekmek için karanlıkta yoğun bir yasemin-bal karışımı koku yaymaktadır.
Satışta olan trompet zambaklarının büyük bölümünün ebeveynidir.
Kediler için zehirlidir. Yutulması halinde böbrek yetmezliğine ve ölüme neden olabileceği rapor edilmiştir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Antik Yunanca çiçek anlamına gelir. Kelime Yunancaya büyük ihtimalle Antik Mısırca’dan geçmiştir. Dilimizdeki zambak kelimesi Arapça orijinlidir. Epitet Latince kral anlamına gelir. Olasılıkla türün muhteşem görünümüne dikkat çekmektedir.
Genellikle 100 cm ila 200 cm büyüyebilen bir bitkidir. Soğan genişçe yumurtamsı ve yaklaşık 3,5 cm çapındadır. Pulları mızraksı, 4 ila 5 cm uzunluğunda ve 1 ila 1,5 cm genişliğindedir. Yapraklar dağınık, darca şeritsi, 6 ila 8 cm uzunluğunda, 2 ila 3 mm genişliğinde kenar ve orta damar boyunca sivilceli ve tek damarlıdır.
Çiçekler tek ya da birkaç adet, hunimsi, 12 cm uzunluğunda, huni ya da trompet şeklinde, sarı boğazlı ve arka yüzü mor bezelidir. Çiçekleri özellikle geceleri yoğun biçimde kokmaktadır. Tepaller beyaz, tabanlarında sarı renkli, dıştakiler mızraksı ve içtekiler ters yumurtamsıdır.
Nektarlar sivilceli değildir ve saçaklı çıkıntılar yoktur. İplikçikler 6 ila 7,5 cm uzunluğunda, seyrek biçimde sivilceli, başçıklar elipsoit ve 0,9 ila 1,2 cm uzunluğundadır. Yumurtalık silindirik, yaklaşık 2,2 cm uzunluğunda, 3 mm genişliğinde ve boyuncuk yaklaşık 6 cm uzunluğundadır. Dilimizde kral zambağı adı ile bilinmektedir.