Ranunculus constantinopolitanus (Kâğıthane çiçeği)

Tanımı

Genellikle 20 ila 75 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. Gövde çoğunlukla tüylerle kaplıdır. Kökten çıkan yapraklar tabanda yüreksi, üç parçalı, 3 ila 10 cm uzunluğundadır. Çanak yapraklar geriye kıvrıktır. Taç yapraklar 8 ila 15 cm uzunluğundadır. Yapraklar derince lobludur. İltihap giderici, ağrı kesici, antivirütik, antibakteriyel, antiparazitik ve antifungal aktivitelere sahiptir. Ayrıca çiçekleri ağrı gidericidir. Bunun yanında romatizma tedavisinde kullanılır. Dilimizde kâğıthane çiçeği, istanbul düğün çiçeği, sakızotu, giritlalesi, şakayıklalesi, turnaayağı, kurbağaotu ve sütlüceotu adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Ranunculus constantinopolitanus doğal olarak Balkanlar ile Afganistan arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Sulak alanlar ve nemli çayırlarda görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda il genelinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Latince küçük kurbağa anlamına gelir. Muhtemelen cinsin kurbağalar gibi sulak alanlara yakın bulunmalarına atıftır. Bitkinin antikçağdaki diğer adı batrachiondur ve bu da kurbağa otu anlamına gelir. Cinsin bazı türlerinin yaprakları da kurbağa ayaklarını andırmaktadır. Bu cinsin Türkçe adı döğün çiçeğidir. Döğün, Türkçede yakmak/yakan anlamına gelir ve cinse bağlı bazı türlerin usaresinin temas halinde cildi tahriş etmesine işaret eder. Döğün kelimesi ne zaman düğün oldu, bilmiyoruz. Epitet Latince İstanbul anlamına gelir ve açık bir şekilde türün tip yerine işaret eder. Özgün tanımda bu “Circa Byzantium ad sepes vulgatissima” olarak belirtilmiştir.

Fotoğrafları

Ranunculus constantinopolitanus (DC.) d’Urv. | Mém. Soc. Linn. Paris 1: 317 (1822).