Mutarda nigra (Siyah hardal)


Özet

Mutarda nigra (Siyah hardal) 1,5 metre büyüyebilen, tohumları çeşni olarak kullanılan ve bununla birlikte yapraklarından turşu yapılan bir bitkidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Brassicales

Turp takımı

Brassicaceae

Turpgiller

Mutarda

Siyahhardal

Tanımı

Mutarda nigra çoğunlukla 1,5 metre büyüyebilen bir bitkidir. Gövde diktir ve yapraklar saplıdır. Tabanda tüy ya da kıllarla kaplıdır ancak gövde pürüzsüzdür. Taban yaprakları teleksi lobludur, terminal lob büyük ve eliptiktir. Gövde yaprakları eliptik mızraksı ve kenarları tırtıklı ya da düzdür. Yapraklar tüysüz ve mavimsi renklidir. Dört adet sarı renkli taç yaprak vardır ve bunlar çanak yaprakların iki katı uzunluğundadır. Meyvede dört tohum vardır. Kahverengi ila siyah renkli olan tohumlar temmuz ile eylül ayları arasında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Halihazırda bazı kaynaklarda Brassica nigra ve Rhamphospermum nigrum adları ile geçmektedir.

Gözlem bilgileri

Mutarda nigra doğal olarak Avrupa, Asya ve kuzey Afrika’da yayılış gösterir. [HaritaSinonimlerHerbaryum] Genellikle tahrip edilmiş arazilerin yol kenarında görülür, çoğunlukla mart ve mayıs ayları arasında çiçek açar ve deniz seviyesinden 400 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir. İzmit ilçesinde gözlemlenmiştir. Her ne kadar daha yaygın olma olasılığı varsa da morfolojik olarak yakın olduğu çok sayıda tür olduğu için arazide teşhisi kolay değildir.

Türkçe adı

Dilimizde siyah hardal adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Arapça hardal anlamına gelir, buna göre Latince aynı anlama gelen mustum kelimesinden çekilmiştir. Tür adı Latince siyah anlamına gelir ve açık bir şekilde tohumların rengine işaret eder.

Tarihi

Bitki Antik Yunan ve Antik Roma’da özellikle tohumları çeşni olarak ve yaprakları da sirke ile salamura edilerek kullanılmaktaydı. Hardal, genellikle kabukları çıkarılmış tohumların öğütülmesiyle elde edilen bir baharattır.

Gıda

Özellikle tohumları çeşni olarak kullanılırken, yapraklarından turşu yapılır. Genç yaprak, tomurcuk ve çiçekleri salatalara eklenmiş ve bunun yanı sıra tohumlarından yemeklik yağ elde edilmiştir.

Tıp

Antiromatik, iştah açıcı, sindirimi kolaylaştırıcı, idrar söktürücü, kusturucu ve uyarıcı etkilidir. Soğuk algınlığı vakalarında başvurulmuştur. Tohumları iştah açıcı, sindirim kolaylaştırıcı, idrar söktürücü, kusturucu, tonik ve öksürük gidericidir. Ayrıca saçkıran, sara, yılan ısırması ve diş ağrısı vakalarında tavsiye edilmektedir. Öğütülmüş tohumları balla karıştırılarak öksürük giderici olarak kullanılmıştır. Bunun yanında lapası da kas ağrılarını gidermek için uygulanmıştır.

Dikkat

Fotoğrafları