Geranium tuberosum (Devetabanı)

Tanımı

Genellikle 12 ila 30 cm büyüyebilen bir bitkidir. Gövde havlı ve diktir. Rizomlar incedir. Taban yaprakları tabanda elsi teleksi, bölümler dikdörtgensi şeritsi ila baklavamsı, derince 1 ila iki arası az teleksi ya da tırtıklıdır. Gövde tüylüdür. Çiçekler erseliktir. Çanak yapraklar 6 ila 7 mm uzunluğunda ve kısa havlıdır. Taç yapraklar derince çentikli, leylak renkli ve 9 ila 13 mm uzunluğundadır. Merikarp havlı ve tohumlar pürüzsüzdür. Geranium tuberosum (Devetabanı) genelde işlenmemiş arazilerde görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir. Dilimizde deve tabanı, çakmuz, deve topalağı ve yumrulu turnagagası adları ile bilinmektedir. Kökü yenilmektedir.

Gözlem bilgileri

Geranium tuberosum doğal olarak Akdeniz havzası ile Türkmenistan arasında kalan yayılış gösterir. Kayalıklar, tahrip edilmiş araziler ve tarlalarda görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlemek mümkündür. Gebze ve Karamürsel ilçesinden kayıt bildirilmiştir ancak biz henüz göremedik.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca turna anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin meyvelerinin turna (Gruidae) gagasına benzemesine işaret etmektedir. Cinsin Türkçe adı olan turnagagası da açıkça yukarıdaki bağıntıya işaret etmektedir. Epitet Latince yumrulu anlamına gelir ve açık bir şekilde türün kök sistemine dikkat çekmektedir. İkili adlandırma öncesi adı “Geranium tuberosum majus”tur.

Geranium tuberosum L. | Sp. Pl.: 680 (1753).