Echinochloa colonum (Cinek)

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Echinochloa colona adı ile geçmektedir. Genellikle 10 ila 100 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Saplar dik ya da yatık ve sıklıkla en alttaki boğumdan köklenicidir. Yapraklar çoğunlukla çıplak ve 2 ila 8 mm uzunluğundadır. Dil görülmez. Çiçek kurulu diktir. Salkımlar 2 ila 3 cm uzunluğundadır. Başakçıklar 2 ila 3 mm uzunluğunda, minikçe tüylü ve yeşil ya da mor renklidir. En alttaki dışkavuz 1 ila 2 mm uzunluğunda ve üç damarlı; en üstteki dışkavuz ise başakçık ile aynı uzunlukta ve beş damarlıdır. En alttaki içkavuz, en üstteki dışkavuza benzer, çıplak ve parlaktır. Dilimizde cinek ve benekli darıcan adları ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Echinochloa colonum Afrika ve Asya’da yayılış gösterir ancak günümüzde yem bitkisi olarak çeşitli bölgelerde yetiştirilmektedir. Nemli bölgeler, tarlalar ve bahçelerde görülen bitki umumiyetle mayıs ve eylül ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda Kartepe ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Alttürler | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca kirpi otu anlamına gelir ve açık bir şekilde cinsin çiçek durumuna işaret etmektedir. Epitet Latince sömürgeci/yerleşik/çiftçi gibi anlamlara gelir. Olasılıkla türün yayılıcı karakterine dikkat çekmektedir.

Kullanımı

Tohumları pişirilerek tüketilmektedir. Tohumları öğütülerek lapa halinde yenilmektedir. Genç sürgünler çiğ ya da pişirilerek yenilmekte, ayrıca pirinç pilavına eklenmektedir. Tüketilmesi halinde kalp sağlığına yararlı olduğu rapor edilmektedir. C vitamini bakımından zengindir. Sindirim sistemine faydalıdır. Diyabet hastalarına önerilir. Kilo verdiricidir. Kabızlık tedavisinde kullanılır. Kökü kusturucudur. Yara iyileştirici ve antiseptik özelliği vardır.