İçeriğe geç

Cupressus sempervirens (Akdeniz servisi)

Akdeniz servisi


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Kozmetik, Haşerat kovucu, Asgari endişe (LC), Akdeniz elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Servi takımı › Servigiller › Servi › Akdeniz servisi

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

35 metre kadar büyüyebilir. 1.000 yıl yaşayan örnekleri rapor edilmiştir. Yapraklar 2 ila 5 mm uzunluğunda ve koyu yeşildir. Tohum kozalağı oval ya da dikdörtgensi, 2,5 ila 4 cm uzunluğunda, 10 ila 14 arası sayıda pullu, başlangıçta yeşil iken olgunlaştığında kahverengidir. Polen kozalağı 3 ila 5 mm uzunluğunda ve polenler kış aylarında dağıtılır. Çiçekler tek evciklidir. Kuraklığa oldukça dayanıklıdır. Güneşli bölgeleri tercih eder. Tohumlar 20 derece 1 ila 2 ay arasında çimlenir.

Gözlem

Ormanlık alanlar, yamaçlar ve yol kenarında görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Akdeniz servisi, Kara servi.

Kozalak zamanı

Kasım-Aralık ayları.

Yükseklik

0-1200 metre arası.

Etimoloji

Cins adını yanlışlıkla keçisini öldürdükten sonra üzüntüden servi ağacına dönüşen Hercules’in torunu Cyparissus’tan (κυπάρισσος) almıştır. Bu olaya istinaden servi ağacı matem ağacı kabul edilmiş ve mezarlara dikilmiştir. Servi ağaçları ülkemizde de yaygın olarak mezarlıklara dikilmektedir. Servi ağaçlarının gövdesinde görülen gözyaşı benzeri reçine damlaları bu hadiseye yorulur. Tür adı Latince “daima yeşil” anlamına gelir. Yapraklarının dört mevsim yeşil kalmasına işaret eder.

Tarihi

Plinius: Meyvesi bir işe yaramaz, yaprakları acıdır, gölgesi olmaz ve ahşabı da bir işe yaramaz. Ağaç tanrı Pluto’nun kutsal ağacıdır ve evlerin girişlerine matem işareti olarak bilinir (Mezarlıklarda servi ağacının dikilmesi hem Balkanlar hem de Marmara bölgesinde (Kocaeli’de de elbette!) çok yaygın bir adettir). Ağaçlar savaşları, av sahnelerini, çeşitli nesneleri simgelemeleri için budanır (Bu adet, başka ağaçlarda da olsa günümüzde de devam etmektedir). Ağacın düz yapısı direk ve payanda yapılması için uygun olduğundan servi ağacı dikilirdi. On üç yaşına gelen ağaçlar bu amaçla kullanılırdı. Hatta bu işin hayli karlı olması nedeniyle, “kızının çeyizi için servi dik” sözü kullanılırdı (Ağaç günümüzde Girit adasının “kız çeyizi” adı bilinir).

Geleneksel tıp

Kepek önleyici, büzücü, yaşlanma önleyici ve parfüm olarak kullanılır. Genç dallar, parazit düşürücü, ateş düşürücü, antiromatizmal, antiseptik ve kan damarları daraltıcı olarak kullanılır. Dahili olarak; boğmaca, kan tükürme, spazmodik öksürük, soğuk algınlığı, grip ve boğaz ağrısına iyi gelir. Haricen; varis, hemoroit ve kan damarlarını sıkılaştırma amaçlı kullanılır.

Dioscorides: Yaprakları ağrılı idrar vakalarında etkilidir. Hap haline getirilerek kanlı kusma, dizanteri, astım ve öksürük için kullanılır. Sirke ve acı bakla (Lupinus) ile birlikte kaynatılarak çürümüş tırnakların çıkarılmasında kullanılır. Haşerat kovucu etkisi vardır. Yaprakları lapa haline getirilerek yaralara uygulanır. Kan durdurucudur. Saç boyama için kullanılır.

İbn-i Sînâ: Kozalağı kan durdurma için ve fıtık vakalarında kullanılır. Tırnaklardaki lekeleri gidermek için sirke ile birlikte kullanılır. Yara ve iltihap gidericidir. Rahme faydalıdır. Sirke ile birlikte diş ağrısını gidermek için kullanılır. Gözdeki şişleri giderir. Nefes darlığı ve öksürük vakalarında başvurulur. Mesane iltihaplarını geçirmek için kullanılır.

Biliyor musunuz?

Sürgünlerinden elde edilen yağ parfümeride ve sabun yapımında kullanılır. Böcek ve güve kovucu özelliği nedeniyle eşya dolabı yapımında kullanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 1002–1003. 1753. L.

Bir Yorum Yazın