Nasıl tanırım?
Yaprağın üst yarısının düz kenarlı, gövde yapraklarının tabanda yüreksi, okbaşlı veya tebersi, dış çanak yaprakların dikdörtgensi-yumurtamsı ve bitkinin çıplak olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Çalılık, makilik, tarla
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Temmuz
Arazi notu
11 Haziran 2025 • Gebze • 70 m • Makilik
Bitki için bingöz otu önerilmiş ancak yaklaşık 1000 yıldır Türkçede mahmude adıyla bilinmektedir.
Kurt düşürücü olarak kullanılmıştır.
Bitkinin aktif maddesi, köklerden elde edilen reçinede bulunan skammonin (veya jalapin) adlı glikoziddir. Bu madde, bağırsaklarda safra ile birleşerek güçlü bir purgatif (bağırsak boşaltıcı) etki göstermektedir.
Kökten elde edilen reçine güçlü bir müshildir ancak doz aşımı gastrointestinal tahrişlere neden olmaktadır.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince küçük sarılıcı anlamına gelir. Bu bağlamda cinsin bazı üyelerine mahsus olan diğer bitkilere sarılıcı karakterlerine işaret etmektedir. Epitet bitkinin olasılıkla Semitik kökenli adının Yunanca versiyonudur.
Sarılıcı ya da tırmanıcı çok yıllık bir bitkidir. Genellikle 1 ila 3 metre uzamaktadır. Kök kalın ve etlidir. Gövdeler ince, çıplak, çıplak ya da seyrek tüylü ve erken dönemde otsu iken zamanla odunsu hale gelmektedir.
Yapraklar uzun saplı, almaşlı dizilişli, tabanda ok başlı ya da tebersi ve taban lobları genellikle dişlidir. Çiçekler koltuklarda ve tek ya da 2 ila 7 adet çiçekten oluşan talkımlar halindedir. Dıştaki çanak yapraklar içtekilerden çok daha kısa, tamamı dikdörtgensi yumurtamsı ve dalgalı kenarlıdır.
Taç krem ila soluk sarı renkli, 3 ila 4,5 cm uzunluğunda ve çıplaktır. Yumurtalık çıplaktır. Meyve küresel ya da yumurtamsı bir kapsültür. Tohumlar meyve başına 2 ila 4 adettir. Dilimizde bingöz otu ve mahmude adları ile bilinmektedir.