Nasıl tanırım?
Gövde yapraklarının sapsız, dış çanak yaprakların çıplak ve genişçe eliptik yumurtamsı olması ayırt edici özelliğidir. Benzer türleri incelemek için cins sayfasına bakabilirsiniz.
Habitat
Kumlu alan
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Nisan – Haziran
Arazi notu
25 Mayıs 2021 • Karamürsel • 190 m • Çalılık
İlginçtir, bu bitkiyi iki kere (Darıca ve Karamürsel) gördük, ikisinde de Malope malacoides ile yanyana idi. İki bitkiyi de Kocaeli’nde başka yerde görmedik.
Bitki için önerilen beş yayılgan adı, epitetten çıkarılmış gözükmektedir. Kahkahaçiçeğigiller ailesinde taç yapraklar tipik olarak birleşiktir ancak bu türde sanki taç yapraklar beş parçalı gözükmektedir. Yani aslında pentapetaloides, beş anlamına gelmez, “beş taç yapraklı gibi” demektir.
Kocaeli’nde sadece iki noktadan biliyoruz. Yerinde güzel. Bitkileri koparmak yerine sadece fotoğraflayarak, güzelliklerinin dalında ve köklerinin ait olduğu toprakta kalmasına izin verin ki bu özel miras geleceğe de kalsın.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Latince küçük sarılıcı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin bazı üyelerine mahsus olan diğer bitkilere sarılıcı karakterlerine işaret etmektedir. Epitet Antik Yunanca beş taç yaprağa benziyor anlamına gelir ve açık bir şekilde çiçek yapısına dikkat çekmektedir. Özgün tanımda bu “floribus solitariis semiquinquefidis” olarak belirtilmiştir.
Convolvulus pentapetaloides genellikle 20 ila 30 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövdeler dalsız, yaslanıcı havlı ve dik, yükselici ya da yatıktır. Yapraklar sapsız, alttaki yapraklar kaşıksı ila ters mızraksı ve üstteki mızraksı ve kenarları düzdür. Bunlar genellikle 5 ila 15 mm uzunluğunda olup düz kenarlıdır.
Çiçekler tek ve koltuklardadır. Dış çanak yapraklar genişçe eliptik yumurtamsı, mukronat ve tüysüzdür. Taç 7 ila 10 mm uzunluğunda, merkezde sarı bir bölge ile birlikte mavi renklidir ve yaklaşık 8 ila 9 mm uzunluğundadır.
Yumurtalık çıplaktır. Kapsül küresel, 5 mm çapında ve çıplak ya da zayıf biçimde tüylüdür. Tohumlar meyve başına 2 ila 4 adettir. Dilimizde beş yayılgan adı ile bilinmektedir.