Tanımı
Phlomoides (Çalbamsı) genellikle kalın rizomlara veya yumrulu köklere sahip çok yıllık otsu bitkilerden oluşan bir cinstir. Gövdeler dik veya hafif kıvrık olup, 50 ila 100 cm uzunluğunda, dört köşeli ve çıplak ya da yıldızsı tüylüdür. Yapraklar genellikle tabanda rozet halinde veya gövdede karşılıklı dizilişlidir. Çiçekler halka halinde dizilmiş ve her halka 2 ila 10 adet çiçeklidir. Bırahteler çoğunlukla dikensi ve bazen çanaktan uzundur. Çanak tüpsü çansı ve 5 dişli olup dişler üçgensidir. Taç iki dudaklı ve 4 ya da 5 lobludur. Bunlar mor, pembe, beyaz veya sarı renklidir.
Üst dudak sıklıkla külahlı ve iç yüzeyi çoğunlukla tüylüdür. Alt dudak 3 loblu ve orta lob böbreksidir. Ercikler 4 adettir ve öndeki çift, arkadaki çiftten uzundur. İplikçikler tüylüdür. Meyve şizorkarp olup 4 fındıkçığa ayrılmaktadır. Fındıkçıklar dikdörtgensi üçgensi ve tepede tüylüdür. Phlomis cinsi ile oldukça yakındır. Temel farklar şunlardır: Phlomis cinsinde üst dudak yanal olarak basık iken, Phlomoides cinsinde üst dudak kavislidir ve yanal olarak basık değildir Phlomis cinsinde üst dudak ve fındıkçık kenarları yoğun sakallı değildir. Cins Doğu Avrupa ve Asya’ya özgüdür.
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca sahte Phlomis anlamına gelir. Cinsin Phlomis cinsi ile yakınlığına işaret etmektedir.
Kocaeli’ndeki türler
Phlomoides tuberosa (Yer çalbası)
Phlomoides tuberosa (Yer çalbası) genelde yüksek rakımlardaki taşlık arazilerde görülen ve süs bitkisi değeri yüksek olan bir bitkidir.
