Tanımı
Genellikle 15 ila 25 metre kadar büyüyebilen bir bitkidir. Gövde yarım ila bir metre çapa ulaşabilir. Kabuk kırmızımsı kahverengi ya da grimsi kahverengi ve ince olup uzun şeritler halinde dökülmektedir. Genç bireylerde taç yumurtamsı piramitsi iken yaşlı bireylerde yuvarlak ya da düzensizdir. Yapraklar 2 ila 4 mm uzunluğunda ve parlak yeşil renklidir. Yapraklar kış aylarında bakırsı turuncu renge döner. Polen kozalağı sarımsı yeşil renkli, yumurtamsı ve 2 ila 3 mm uzunluğundadır. Tohum kozalağı önce mavimsi yeşil renkli, neredeyse küresel ve 3 mm çapındadır. Olgunlaştığında ise kırmızımsı kahverengi, neredeyse yumurtamsı ve 1,5 ila 2,5 cm uzunluğundadır. Yakın 2 adet verimli kozalak pulları 2 tohumlu iken uzak 2 adet verimli kozalak pulu tek tohumludur. Tohumlar grimsi kahverengi ya da morumsu kahverengi, yumurtamsı ila elipsoit, hafifçe kabarıklı ve 4 ila 6 mm uzunluğundadır. Polenler mart ve nisan aylarında dağılmaktadır. Dilimizde doğu mazısı adı ile bilinmektedir.
Gözlem bilgileri
Bitki doğal olarak Uzakdoğu’da yayılış gösterir. Ancak peyzaj bitkisi değeri nedeniyle dünyanın büyük bölümünde görülür. Park ve bahçelerde görülmektedir. Kozalakları umumiyetle ekim ve kasım ayları arasında olgunlaşmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.
Harita | Sinonimler | Herbaryum
Etimoloji
Cins adı Antik Yunanca geniş dallı anlamına gelir. Bu bağldam cinsin dal yapısının ayırt ediciliğine dikkat çekmektedir. Epitet Latince doğulu anlamına gelir. Tür ilk olarak Thuja cinsi içinde tanımlanmıştır ve doğallıkla Thuja occidenatalis türüne göre coğrafi durumuna işaret eder.
Kullanımı
Tohumlar pişirilerek tüketilebilir. Yapraklar antibakteriyel, ateş düşürücü, öksürük giderici, büzücü, idrar söktürücü, adet akışı teşvik edici, yumuşatıcı, balgam söktürücü, ateş düşürücü, hemostatik, soğutucu ve mide ağrısı gidericidir. Dahili olarak öksürük, kanamalar, aşırı adet kanaması, bronşit, astım, deri enfeksiyonları, kabakulak, bakteriyel dizanteri, artritik ağrı ve erken kellik tedavisinde kullanılmaktadır. Tohumlar iştah açıcı, müshil ve yatıştırıcıdır. Bunun yanında dahili olarak yaşlılarda çarpıntı, uykusuzluk, sinir bozuklukları ve kabızlık tedavisinde kullanılmaktadır. Kök kabuğu yanık tedavisinde kullanılmıştır. Ayrıca dallar öksürük, soğuk algınlığı, dizanteri, romatizma ve paraziter deri hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktaydı. Yapraklar zehirlidir. Bazı insanlarda deri alerjisine neden olabileceği rapor edilmiştir. Hamilelik döneminde uzak durulmalıdır.
Fotoğrafları
Platycladus orientalis (L.) Franco | Portugaliae Acta Biol., Sér. B, Sist., Julio Henriques: 33 (1949).
Leave a Comment