Sisymbrium loeselii (Bülbül otu)

Hüseyin Doğan

1 Aralık 2025

Tanımı

Genellikle 20 ila 100 cm büyüyebilen, tek, iki ya da çok yıllık bir bitkidir. Taban yaprakları rozet halinde değildir. Bunlar lirsi az teleksi olup büyük tebersi ya da üçgensi bir terminal loba sahiptir. Gövde yapraklarında da terminal tebersi mızraksı lob vardır, ayrıca 2 ya da 3 adet yanal lob çifti bulunmaktadır. Taç yapraklar 5 ila 7 mm uzunluğunda, 2,5 ila 3,5 mm genişliğinde, parlak sarı renkli, ayası geniş yumurtamsı ve uzun dar pençelidir. Çiçek sapı meyve zamanı 6 ila 12 mm uzunluğunda ve dik yayılıcıdır. Meyve 1 ila 3,5 cm uzunluğunda, 1 mm genişliğinde ve düz ya da kavislidir. Valfler ince duvarlı ve ince biçimde üç damarlıdır. Boyuncuk 0,5 mm uzunluğunda ve tepecik derince iki lobludur. Tohumlar hafifçe sivilcelidir. Dilimizde bülbül otu adı ile bilinmektedir.

Takson kartı

Plantae (Bitkiler alemi)
Brassicales (Turp takımı)
Brassicaceae (Turpgiller)
Sisymbrium (Bülbülotu)

Sisymbrium loeselii L.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Avrasya’da yayılış gösterir ancak günümüzde dünyanın büyük bölümüne yayılmıştır.🔗 Kayalık yamaçlar, yol kenarı ve tarlaların civarında görülen bitki umumiyetle mart ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Etimoloji

Cins etimolojisi açık değildir. Farsça kökenli bir kelime olup yabani kekik anlamına gelebilir. Antikçağda kelime bazı hardal türleri için kullanılmıştır. Cinsin Türkçe adı olan bülbülotu muhtemelen antikçağda şarkıcı, hatip gibi kimselerin ses kısıklığı ya da boğaz ağrılarını tedavi etmek için bitkileri kullanması ile ilgilidir. Tür 26 Nisan 1607 – 30 Mart 1655 tarihleri arasında yaşamış Alman bitkibilimci ve hekim Johannes Loeselius‘a adanmıştır. Prusya florası üzerine çalışmış ancak hastalığı nedeniyle araştırması ölümünden sonra oğlu tarafından yayınlanmıştır.

Kullanımı

Yaprakları wasabi ikamesi olarak kullanılmış, ayrıca salatalara ve çeşitli yemeklere eklenmiştir. Yaprakları ve çiçekleri iskorbüt ve sıraca hastalığının tedavisinde kullanılmıştır.

Fotoğrafları