İçeriğe geç

Zea mays (Mısır)

Mısır


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki, Neofit bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Buğday takımı › Buğdaygiller › Mısır › Mısır

Dağılımı

Bitki doğal olarak Amerika’da yayılış gösterir ancak mutfak değeri nedeniyle günümüzde dünyanın büyük bölümünde yetiştirilmektedir.

Genel bilgiler

3 metre kadar uzar. Gövdede yirmi civarı boğum bulunur. Her boğumdan 120 cm kadar uzayan yaprak çıkar. Gövde tepesinde püskül ve erkek çiçeklerin çiçek kurulu görülür. Tohumlar eylül ile ekim arası olgunlaşır. Çiçekler tek evciklidir. Sıcak, geçirgen ve büyüme döneminde nemli bir toprağa ihtiyaç duyar. Donlara dayanıklı değildir. Bu yüzden bahar aylarında, son donlar geçtikten sonra dikilmelidir. Patates, bakla, dereotu, kabak ve ayçiçeği gibi bitkilerde aynı ortamda yetişebilir ancak domates ile arası iyi değildir.

Gözlem

Tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Mısır.

Çiçek zamanı

Haziran-Ekim ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “buğday” anlamına gelir. Muhtemelen Sanskritçe kökenli olup, bu dildeki arpanın karşılığıdır. Tür adı Arawakanca “mısır” anlamına gelir. Türün orijinal coğrafyasındaki adıdır. Ülkemize ilk defa Mısır üzerinden gelmiş, bu nedenle “mısır buğdayı” olarak isimlendirilmiştir. Daha sonra sadece “mısır” olarak anılmaya başlanmıştır.

Mutfak

Tohumları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Bitki dünyada en yaygın yetiştirilen bitkilerden biridir. Olgunlaşmış tohumlar kurutulduktan sonra öğütülüp un haline getirilebilir. Krema gibi gıdalarda yoğunlaştırıcı olarak kullanılır. Bazı çeşitlerinin kurutulmuş tohumları patlamış mısır olarak tüketilir. Tohumlarından çok amaçlı mutfak yağı elde edilir. Polenleri çorbalarda kullanılır. Tohumundan elde edilen nişasta glikoz üretiminde ve kozmetik alanında kullanılır.

Geleneksel tıp

Yaprak ve kökleri kaynatılarak safra, idrar zorluğu ve dizüri tedavisinde kullanılır. Mısır ipeği; yatıştırıcı, idrar söktürücü, uyarıcı ve kan damarları genişleticidir. Ayrıca kan şekeri düzeyini düşürür. Koçanı kaynatılarak burun kanaması ve menorajide kullanılır. Tohumları uyarıcı ve idrar söktürücüdür. Lapası; ülser, şişkinlik, romatizma, kanser, tümör ve siğil tedavisinde etkilidir. Safra söktürücü, yatıştırıcı, idrar söktürücü, hipoglisemik, hipotansiyon, taş dağıtıcı, uyarıcı ve kan damarları genişleticidir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 2: 971–972. 1753. L.

Bir Yorum Yazın