Buradasınız: Ana sayfa » Wiki Pages » Carl Linnaeus

Carl Linnaeus

Carl Linnaeus, büyük ölçüde İngilizce Wikipedia'nın Carl Linnaeus maddesinden çevrilmiştir.

Kocaeli florasında L. tarafından tanımlanan taksonlar için bakınız.

Alexander Roslin tarafından yapılan Carl Linnaeus tablosu. [kaynak]

Giriş

Carl Linnaeus (23 Mayıs 1707 – 10 Ocak 1778), ayrıca soyluluk ünvanı ile Carl von Linné1 olarak bilinen İsveçli bitki bilimci, zoolog ve hekim. Biyolojide ikili adlandırma sistemine resmiyet kazandırmıştır ve bu nedenle “modern taksonominin babası” olarak bilinir.2 Eserlerini genellikle Latince yazmıştır ve adını Carolus Linnæus (1761 yılından sonra Carolus a Linné) olarak yazmıştır. Bitki bilim mahlası L.’dir.3 Ancak daha eski yayınlarda Linn. mahlasını kullanmıştır.

Linnaeus, İsveç’in güneyindeki Småland kırsalında doğdu. Yüksek öğreniminin önemli bir bölümü Uppsala Üniversitesi’nde geçti ve 1730’den sonra orada botanik dersleri vermeye başladı. 1735-1738 yılları arasında İsveç dışında eğitim aldı ve Systema Naturae‘nin ilk baskısını Hollanda’da yayımladı. Daha sonra tıp ve botanik profesörü olarak Uppsala Üniversitesi’ne geri döndü. 1740’larda, bitki ve hayvanları toplamak ve sınıflandırmak için İsveç içinde birkaç keşif gezisi için görevlendirildi. 1750 ve 1760’larda hayvanları, bitkileri ve mineralleri toplamaya ve sınıflandırmaya devam ederek bulgularını birkaç cilt halinde yayımladı. Öldüğünde Avrupa’nın en gözde bilim adamlarından biriydi.

Jean-Jacques Rousseau bir mektubunda ona şöyle hitap eder: “Ona, dünyada daha büyük bir adam tanımadığımı söyle“. Johann Wolfgang von Goethe hakkında şöyle yazdı: “Shakespeare ve Spinoza dışında, artık yaşamayanlar arasında beni daha güçlü etkileyen ondan başka kimseyi tanımıyorum“.4 August Strindberg şöyel demiştir: “Linnaeus gerçekte bir şairdi ancak doğa bilimci oldu“.5 Linnaeus’a “princeps botanicorum” (Botanistlerin prensi) ve “Kuzeyin Plinius’u” lakapları verilmiştir.6 Aynı zamanda modern ekolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir.7

Linnaeus’un kalıntıları, incelediği bilinen tek örnek kendisi olduğu için, Uluslararası Zoolojik İsimlendirme Koduna göre Homo sapiens türünün tip örneğini oluşturmaktadır.

Carl Linnaeus hayatı

Carl Linnaeus çocukluğu

L., 23 Mayıs 1707 tarihinde İsveç’in Småland kentindeki Råshult köyünde doğdu. Nicolaus Ingemarsson (daha sonra aile adını Linnaeus olarak değiştirdi) ve Christina Brodersonia’nın ilk çocuğuydu. Kardeşleri Anna Maria Linnaea, Sofia Juliana Linnaea, Emerentia Linnaea ve daha sonra babasının yerine Stenbrohult rektörü olacak ve arıcılık üzerine bir eser yazacak olan Samuel Linnaeus idi.89 Babası ona küçük bir çocukken Latince öğretti.10 Baba amatör bir botanikçi, Lüteriyen bir papaz ve Småland’daki küçük Stenbrohult köyünün rahip yardımcısıydı. Anne ise Stenbrohult’un rektörü Samuel Brodersonius’un kızıydı.11 Linnaeus’un doğumundan bir yıl sonra, dedesi Samuel Brodersonius öldü ve babası, Stenbrohult’un rektörü oldu.12 Linnaeus, çocukluğunda bile bitkileri, özellikle de çiçekleri seviyordu ve ne zaman üzülse ona bir çiçek verilerek sakinleştirilirdi. Baba bahçesi ile çok ilgiliydi ve sık sık Linnaeus’a çiçek isimlerini söylerdi. Kısa süre sonra Linnaeus’a bitki yetiştirebileceği küçük bir bahçe verildi.13

Carl Linnaeus öğreniminin ilk yılları

Linnaeus’un babası ona erken yaşta temel Latince, ilahiyat ve coğrafya öğretti.14 Yedi yaşındayken Johan Telander’i L.’nin öğretmeni olarak tuttular. Linnaeus, otobiyografisinde Telander’in “bir çocuğun yeteneklerini geliştirmek yerine söndürmek için uğraşan” biri olduğunu yazmıştır. 1717’de Växjö’deki Dilbilgisi okuluna gönderildi. Linnaeus okul yerine bitki aramak için kırsal bölgelere giderdi. Müdür Lannerus, Linnaeus’un botaniğe olan ilgisini fark etti ve ona bahçenin bakımı görevini verdi. Aynı zamanda onu botanikçi olan Johan Rothman ile tanıştırdı, o da Linnaeus’un botaniğe olan ilgisini artırdı ve tıp sahasını ilgi duymasını sağladı. Linnaeus 17 yaşına geldiğinde mevcut botanik literatüre aşina olmuştu. Yazdığına göre sürekli Arvidh Månsson’un Rydaholm Book of Herbs’ini, Tillandz’ın Flora Åboensis’ini ve Palmberg’in Serta Florea Suecana, Bromelii Chloros Gothica ile Rudbeckii Hortus Upsaliensis adlı eserlerini okuyordu.15 1724’te Växjö Katedralskola’ya kaydoldu ve burada Yunanca, İbranice, ilahiyat ve matematik eğitimi aldı.1617

Linnaeus’un Praeludia Sponsaliorum Plantarum adlı tezi. [kaynak]

Carl Linnaeus yükseköğrenim yılları

Lund

Rothman, Linnaeus’a botanikin ciddi bir konu olduğunu anlattı ve bitkileri Joseph Pitton de Tournefort’un sistemine göre sınıflandırmasını öğretti. Ayrıca bitkilerin eşeyli üremeleri hakkında da bilgi verdi. 1727’de 21 yaşındaki Linnaeus, Skåne’deki Lund Üniversitesi’ne kaydoldu. Bu yıl adı Carolus Linnæus olarak tescil edildi. Doğa bilimci, doktor ve tarihçi Kilian Stobæus, Linnaeus’un botanikle ilgili birçok kitabı içeren kütüphanesinin kullanmasına izin verdi. Ayrıca derslerine ücretsiz olarak girmesini de sağladı. Linnaeus, boş zamanlarında aynı ilgi alanlarını paylaşan öğrencilerle birlikte Skåne’nin florasını keşfediyordu.

Uppsala

Ağustos 1728’de Linnaeus, onun hem tıp hem de botanik eğitimi almasının daha iyi bir seçim olacağına inanan Rothman’ın tavsiyesi üzerine Uppsala Üniversitesi’ne kaydoldu. Burada Olof Celsius ile tanıştı ve böylece Celsius’un İsveç’teki en zengin botanik kütüphanelerinden biri olan kütüphanesinden faydalandı. 1729 yılında bitkilerin eşeyli üremeleri üzerine Praeludia Sponsaliorum Plantarum adlı tezini yazdı. Tez Rudbeck’in dikkatini çekti; Mayıs 1730’da henüz ikinci sınıf öğrencisi olan Linnaeus’u üniversitede ders vermesi için seçti. Verdiği dersler oldukça popüler hale geldi ve Linnaeus genellikle 300 kişilik bir dinleyiciye hitap etti. Aynı yıl Linnaeus, Tournefort’un sınıflandırma sisteminden şüphe etmeye başladı ve kendi sınıflandırma sistemini oluşturmaya karar verdi. Planı, bitkileri organlarındaki ve pistillerin sayısına göre bölmekti. Bu plan örneğin Genera Plantarum ve Critica Botanica gibi eserlerin yazılmasını sağladı. Ayrıca Uppsala Botanik Bahçesi, Adonis Uplandicus’ta yetişen bitkiler hakkında bir kitap da yazdı.18


Hendrik Hollander’ın Linnaeus tablosu. [kaynak]

Laponya Gezisi

Linnaeus’un 1732’de İsveç’in kuzey bölgesi Laponya’ya yaptığı bilimsel gezi, bilimsel kariyerinin önemli bir ayağıydı. Bu gezi esnasındaki gözlemleri, bitki isimlendirme ve sınıflandırma hakkındaki fikirlerinin ilk kez pratik bir şekilde kullanıldığı Flora Lapponica (1737) adlı kitabının temelini oluşturdu.19 Nisan 1732’de Linnaeus, yolculuğu için Uppsala’daki Kraliyet Bilimler Cemiyeti’nden burs aldı. Linnaeus’un umudu yeni bitkiler, hayvanlar ve muhtemelen değerli mineraller bulmaktı. İskandinavya’nın geniş tundralarında dolaşan ren geyiği güden Sami halkının geleneklerini de merak ediyordu. Gezi altı ay sürdü ve yanında çok sayıda bitki, kuş ve taş ile geri döndü. Burada daha önce tanımlanmamış yüz kadar bitki tanımladı.

Doktora

Nisan 1735’de L. Sohlberg ile birlikte İsveçliler arasında yaygın olduğu üzere doktora eğitimi için Hollanda’ya gitti. Yolcukları esnasında Hamburg’a uğradılar ve burada kendilerine yedi başlı bir hydranın tahniti gösterildi. Linnaeus, numunenin gelinciklerin çeneleri ve pençeleri ile yılan derilerinden bir araya getirilmiş sahte bir şey olduğunu çabucak keşfetti. Ancak bu keşfini açıklaması şimşekleri üzerine çekti ve alelacele Hamburg’u terk ettiler. Daha sonra iki hafta içinde sözlü ve pratik sınavlarını tamamladı ve doktora derecesi aldı. “İkisinden biri öldüğünde diğeri onun yarım kalan işlerini tamamlayacak” şeklinde bir anlaşmaları bulunan Peter Artedi ile buluştu ancak aynı yıl henüz otuz yaşında olan Artedi boğularak öldü. Yarım kalan işi ise balıkların sınıflandırılmasıydı.

Systema Naturae‘nin yayınlanması

L.’un Hollanda’da tanıştığı ilk bilim insanlarından biri Johan Frederik Gronovius idi. L. bitkileri sınıflandırmak için önerdiği yeni sistemin bulunduğu el yazmalarını gösterdi. Gronovius bundan çok etkilendi ve baskı için maddi destek vermeyi taahhüt etti. Isaac Lawson’un da maddi destek sağlaması ile el yazmaları Systema Naturae adı ile yayımlandı. Ardından Hollanda’nın tanınmış bitki bilimcilerinden olan Herman Boerhaave ile tanıştı. Boerhaave, L.’a Güney Afrika ve Amerika’ya bilimsel gezi yapmalarını teklif etti ise de, L. sıcağı bahane ederek bunu reddetti. Bunun üzerine onu Johannes Burman ile tanıştırdı. Burman, L.’un bilgisinden etkilendi ve birlikte Thesaurus Zeylanicus üzerinde çalıştılar. Burman da L.’a Fundamenta Botanica ve Bibliotheca Botanica çalışmalarında yardımcı oldu.

George Clifford, Philip Miller ve Johann Jacob Dillenius

Ağustos 1735’te hayli varlıklı olan ve bir de botanik bahçesi bulunan George Clifford III ile tanıştı. Clifford L.’a bahçesinde çalışması teklifinde bulundu. Ancak L. halihazırda Burman ile kalıyordu ve bu nedenle teklife sıcak bakmadı. Bunun üzerine Clifford, Burman’a oldukça nadir bir eser olan Hans Sloane’in Natural History of Jamaica adlı eserinin bir nüshasını vermeyi teklif etti, Burman da bunu kabul etti. Eylül 1735’te L. Clifford’un herbaryumunun küratörü ve kişisel doktoru olarak Hartekamp’a taşındı. Maaşı her şey dahil 1000 florin idi. L. 1738’e kadar bu görevde kaldı.20 L. burada Hortus Cliffortianus adında bir eser yazdı ve önsözünde bu üç yılı “hayatımın en mutlu dönemi” olarak tanımladı. Bu bahçenin bir bölümü 1956 yılında halka açıldı ve Linnaeushof olarak adlandırıldı.21 Temmuz 1736’da Clifford’un finansmanı ile İngiltere’ye gitti. Burada Hans Sloane ve Philip Miller’ı ziyaret etti. Miller’e yeni sistemini öğretti ancak Miller bu konuda isteksizdi ve Joseph Pitton de Tournefort ile John Ray’in sınıflandırmalarını kullanmayı tercih etti. Yine de Linnaeus, Miller’ın The Gardeners Dictionary adlı eserinden övgüyle bahsetti.22 L. daha sonra Johann Jacob Dillenius’u da ziyaret etti. Ancak Dillenius, L.’un sistemini kabul etmedi. Linnaeus, Critica botanica‘sını ona “opus botanicum quo absolutius mundus non vidit” cümlesi ile adadı. Ayrıca Dillenia cinsini onun onuruna adlandırdı. Daha sonra yanında birçok nadir bitki örneği ile Hartekamp’a döndü. Ertesi yıl, 935 bitki cinsini tanımladığı Genera Plantarum‘u yayınladı ve hemen ardından altmış (sexaginta) cinsi ilave ettiği Corollarium Generum Plantarum ekini yayımladı. Mayıs 1738’de İsveç’e dönmek için yola çıktı ancak önce Paris’e uğrayıp Antoine de Jussieu’yu ziyaret etti. Bundan sonra L. bir daha İsveç’ten ayrılmadı.23


Linnaeus’un Andromeda cinsini isimlendirmesini anlattığı çizimi. [kaynak]

İsveç’e dönüş

28 Haziran 1738’de İsveç’e döndü ve Sara Elisabeth Moræa ile nişanlandı. Daha sonra da geçimini sağlamak için Stockholm’e taşındı. Burada çalışmalarını destekleyen Carl Gustav Tessin ile tanıştı. İsveç Kraliyet Bilim Akademisi’nin kurulmasında öncü oldu ve çekilen kurada akademenin başına seçildi. Mali durumu iyileştiğinde 26 Haziran 1739’da evlendi. Mayıs 1741’de Uppsala Üniversitesi’nde Tıp Profesörü olarak atandı. Daha sonra burada botanik ve doğa tarihinden sorumlu oldu. Profesör olarak atandıktan on gün sonra, tıpta yararlı bitkileri aramak için üniversiteden altı öğrenci ile Öland ve Gotland adalarına sefer düzenledi. Bu sefer sırasında, önceden kaydedilmemiş 100 bitki buldular. 1745 yazında iki kitap yayınladı: Flora Suecica ve Fauna Suecica. Anders Celsius’un, 1742’de oluşturduğu sıcaklık ölçeğini tersine çevirdi ve kaynama değerini 100 °C, donma değerini de 0 °C olarak belirledi. 1746 yazında, Hükümet tarafından Västergötland eyaletine sefer düzenlemek üzere görevlendirildi. 1747’de İsveç Kralı Adolf Frederick tarafından başhekim unvanı verildi. Aynı yıl Berlin Bilimler Akademisi üyeliğine seçildi. 1749 baharında Hükümet tarafından Scania’ya gezi yapması için görevlendirildi. 1750’de Uppsala Üniversitesi’nin rektörü oldu. Bu dönemde öğrencileri botanik örnekler toplamak için dünyanın çeşitli yerlerine gönderdi. Linnaeus bu öğrencilerden en iyilerini “havarilerim” olarak adlandırdı. 1751’de Philosophia Botanica‘yı yayınladı. Şu anda uluslararası alanda modern botanik terminolojinin başlangıç noktası olarak kabul edilen Species Plantarum‘u 1753’te yayınladı. Systema Naturae’nin 1735’te ilk kez basılmasından bu yana, kitap birkaç kez genişletilmiş ve yeniden basılmıştır; onuncu baskı 1758’de yayınlandı. Bu baskı, Species Plantarum’un eşdeğeri olan zoolojik isimlendirme için başlangıç noktası olarak kabul edildi. İsveç Kralı Adolf Frederick, 1757’de Linnaeus’a asalet bahşetti, ancak 1761’e kadar asalet unvanını kabul etmedi.

Carl Linnaeus son yılları

Aralık 1772’de, sağlık durumunun kötüye gitmesi nedeniyle Uppsala Üniversitesi’ndeki rektörlük görevinden istifa etti. 1773’te siyatik ve ertesi yıl kısmen felç oldu. 1776’da ikinci bir felç geçirdi, sağ tarafını kullanamaz hale geldi ve hafızasını kaybetti. 1777’de geçirdiği büyük bir felcin ardından 10 Ocak 1778’de Hammarby’de öldü. Hammarby’de gömülme arzusuna rağmen, Uppsala Katedrali’ne gömüldü. 1783’de 14.000 bitki, 3.198 böcek, 1.564 kabuk, yaklaşık 3.000 mektup ve 1.600 kitaptan oluşan koleksiyonu 24 yaşındaki tıp öğrencisi James Edward Smith tarafından satın alındı. Smith, beş yıl sonra Linnean Society of London’ı kurdu. Von Linné adı, oğlu Carl hiç evlenmediği için sona erdi.

Carl Linnaeus havarileri

Linnaeus, Uppsala Üniversitesi’nde Profesör ve Rektör olarak görev yaptığı süre boyunca, 17’sini “havarilerim” olarak adlandırdığı çok sayıda öğrenciye ders verdi. Havariler umut verici ve kararlı öğrencilerdi, hepsi dünyanın çeşitli yerlerine, genellikle L.’un yardımıyla botanik gezileri yaptılar. Havariler yurtdışında Linnaeus’un sistemine göre yeni bitkiler, hayvanlar ve mineraller topladı. Bu öğrenciler sayesinde, Linnaean taksonomi sistemi, Linnaeus Hollanda’dan döndükten sonra İsveç dışına seyahat etmek zorunda kalmadan dünyaya yayıldı. İngiliz botanikçi William T. Stearn, Linnaeus’un yeni sistemi olmasaydı, havarilerin bu kadar çok yeni örneği toplayıp organize etmelerinin mümkün olmayacağını belirtiyor. Havarilerin çoğu seferleri sırasında öldü. İlk havari 43 yaşındaki evli Christopher Tärnström idi. Yolculuk esnasında ölünce karısı L.’u suçladı, o da bir daha evli olanlardan havari seçmedi. Pehr Forsskål ve Pehr Löfling’in de aralarında bulunduğu altı havari daha seferler esnasında öldü.

Eserleri

(1735) Systema Naturae
(1736) Fundamenta Botanica
(1736) Bibliotheca Botanica
(1736) Musa Cliffortiania
(1737) Critica Botanica
(1737) Flora Lapponica
(1737) Genera Plantarum
(1737) Hortus Cliffortianus
(1738) Classes plantarum
(1740) Orbis eruditi judicium de Caroli Linnaei MD scriptis
(1745) Öländska och Gothländska Resa
(1745) Flora Svecica
(1746) Fauna Svecica
(1747) Flora Zeylonica
(1747) Wästgötha Resa
(1748) Hortus Uppsaliensis
(1749) Materia Medica
(1751) Philosophia Botanica
(1751) Skånska Resa
(1752) Odores Medicamentorum
(1753) Species Plantarum
(1753) Museum Tessinanum
(1754, 1759) Flora Anglica
(1754) Museum S:ae R:ae M:tis Adolphi Friderici
(1762) Inebriantia
(1763) Centuria Insectorum
(1764) Museum S:ae M:tis Ludovicae Ulricae Reginae
(1766) Clavis Medicinae Duplex
(1767) Mantissa Plantarum
(1771) Mantissa Plantarum Altera
(1773) Deliciae Naturae
(1774) Systema Vegetabilium

Systema naturæ‘nın onuncu baskısının kapağı. [kaynak]

Koleksiyonu

Koleksiyonu, İsveç’teki en iyi doğa tarihi koleksiyonlarından biri olarak kabul edilir. Hammarby’de koleksiyonlar rutubetten ve fare ile haşerattan ciddi şekilde zarar gördü. Ölümünden soran koleksiyonlar oğluna miras kaldı ve o da 1783’te kendi ölümüne kadar sakladı. 1784’te genç tıp öğrencisi James Edward Smith, Carl Linnaeus’un tüm koleksiyonunu, kütüphanesini, el yazmalarını ve yazışmalarını dul eşi ve kızından satın aldı ve koleksiyonları Londra’ya transfer etti.

Bitki sınıflandırması

Classis 1. Monandria: 1 stamenli çiçekler
Classis 2. Diandria: 2 stamenli çiçekler
Classis 3. Triandria: 3 stamenli çiçekler
Classis 4. Tetrandria: 4 stamenli çiçekler
Classis 5. Pentandria: 5 stamenli çiçekler
Classis 6. Hexandria: 6 stamenli çiçekler
Hexandria monogynia ss. 285–352
Hexandria polygynia ss. 342–343
Classis 7. Heptandria: 7 stamenli çiçekler
Classis 8. Octandria: 8 stamenli çiçekler
Classis 9. Enneandria: 9 stamenli çiçekler
Classis 10. Decandria: 10 stamenli çiçekler
Classis 11. Dodecandria: 12 stamenli çiçekler
Classis 12. Icosandria: 20 (ya da daha fazla) stamenli çiçekler, perigynous
Classis 13. Polyandria: çok sayıda stamenli çiçekler, receptacle’ye ekli
Classis 14. Didynamia: 2 uzun ve 2 kısa olmak üzere 4 stamenli çiçekler
Classis 15. Tetradynamia: 4 uzun ve 2 kısa olmak üzere 6 stamenli çiçekler
Classis 16. Monadelphia; anterler ayrı, filamentler en azından tabanda birleşik çiçekler
Classis 17. Diadelphia; stamenler iki farklı grupta birleşik çiçekler
Classis 18. Polyadelphia; stamenler birkaç farklı grupta birleşik çiçekler
Classis 19. Syngenesia; stamenleri anterlerle birleşik çiçekler
Classis 20. Gynandria; stamenleri pistillerle birleşik çiçekler
Classis 21. Monoecia: monoik bitkiler
Classis 22. Dioecia: dioik bitkiler
Classis 23. Polygamia: çok eşli bitkiler
Classis 24. Cryptogamia: çiçeksizler (eğrelti otları, mantarlar, algler ve kara yosunları)

Kaynakça

  1. Blunt, Wilfrid (2004). Linnaeus: the compleat naturalist. London: Frances Lincoln. ISBN 978-0-7112-2362-2.
  2. Calisher, CH (2007). “Taxonomy: what’s in a name? Doesn’t a rose by any other name smell as sweet?”. Croatian Medical Journal. 48 (2): 268–270. PMC 2080517. PMID 17436393.
  3. IPNI
  4. “What people have said about Linnaeus”. Linné on line. Uppsala University.
  5. “Linnaeus deceased”. Linné on line. Uppsala University.
  6. Broberg, Gunnar (2006). Carl Linnaeus. Stockholm: Swedish Institute. ISBN 978-91-520-0912-3.
  7. Egerton, Frank N. (2007). “A History of the Ecological Sciences, Part 23: Linnaeus and the Economy of Nature”. Bulletin of the Ecological Society of America. 88 (1): 72–88. doi:10.1890/0012-9623(2007)88[72:AHOTES]2.0.CO;2.
  8. Stöver, Dietrich Johann Heinrich (1794). Joseph Trapp (ed.). The life of Sir Charles Linnæus. London: Library of Congress. OCLC 5660395.
  9. Broberg, Gunnar (2006). Carl Linnaeus. Stockholm: Swedish Institute. ISBN 978-91-520-0912-3.
  10. Carolus Linnaeus – Biography, Facts and Pictures”. FamousScientists.org.
  11. Fries, Theodor Magnus (2011) [1923]. Jackson, Benjamin Daydon (ed.). Linnaeus. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-108-03723-5.
  12. Quammen, David (June 2007). “The Name Giver”. National Geographic. Retrieved 3 April 2010.
  13. Blunt, Wilfrid (2004). Linnaeus: the compleat naturalist. London: Frances Lincoln. ISBN 978-0-7112-2362-2.
  14. Thomson, Thomas (2011) [1812]. History of the Royal Society From Its Institution to the End of the Eighteenth Century. Cambridge: Cambridge University Press. p. 35. ISBN 978-1-108-02815-8.
  15. Carl von Linnés betydelse såsom naturforskare och läkare : skildringar utgifna af Kungl. Vetenskapsakademien i anledning af tvåhundraårsdagen af Linnés födelse (kaynak)
  16. Blunt, Wilfrid (2004). Linnaeus: the compleat naturalist. London: Frances Lincoln. ISBN 978-0-7112-2362-2.
  17. Stöver, Dietrich Johann Heinrich (1794). Joseph Trapp (ed.). The life of Sir Charles Linnæus. London: Library of Congress. OCLC 5660395.
  18. Anderson, Margaret J. (1997). Carl Linnaeus: Father of Classification. United States: Enslow Publishers. ISBN 978-0-89490-786-9.
  19. Frodin, David 2002. Guide to Standard Floras of the World, 2nd ed. Cambridge University Press: Cambridge. p. 27.
  20. Shurtleff, William; Aoyagi, Akiko (2015). History of Soybeans and Soyfoods in Sweden, Norway, Denmark and Finland (1735–2015): Extensively Annotated Bibliography and Sourcebook. California: Soyinfo Center. p. 222. ISBN 978-1-928914-80-8.
  21. Tanner, Vasco M. (1959). “Carl Linnaeus contributions and collections”. The Great Basin Naturalist. 19 (1): 27–34.
  22. “Non erit Lexicon Hortulanorum, sed etiam Botanicorum”, “kitap sadece bahçıvanlar için değil, botanikçiler için de kullanışlı.”; aktaran, Paterson 1986:40–41.
  23. Koerner, Lisbet (1999). Linnaeus: Nature and Nation. Harvard: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-09745-2.

Yorum yazın