Tanımı
Viola (Menekşe) tek ya da çok yıllık otlardan oluşan bir cinstir. Gövde vardır veya yoktur ve zaman zaman sürünücü dallıdır. Yapraklar basit, almaşlı dizilişli ya da tabanda, kenarları düz, dişli ya da kesikli, sitipüller küçük ya da büyük, düz, dişli ya da tek teleksi, zaman zaman da yaprak benzeridir. Çiçekler tek başına, tek simetrili ve sıklıkla iki formludur. Cleistogamous çiçekler chasmogamous çiçeklerden daha sonra çıkmaktadır. Çanak yaprakların uzunlukları hafifçe farklı ve sıklıkla tabanda kulaklıdır. Çanak yaprakların uzunlukları farklı, öndeki taç yaprak daha büyük ve tabanda mahmuzludur. İplikçikler serbest, çok kısa, boyuncuk neredeyse dik ya da genellikle alta doğru kavislidir. Tohumlar yumurtamsı küresel ve genellikle pürüzsüzdür. Cins dünyanın büyük bölümünde yayılış gösterir.🔗
Takson kartı
- Plantae (Bitkiler alemi)
- Malpighiales (Söğüt takımı)
- Violaceae (Menekşegiller)
Viola L.
Etimoloji
Bitkinin adı Yunanca’dan (ιον) Latince’ya geçmiş ve viola halini almıştır. Buna göre cins adını Atlas’ın kızı Ia’dan almıştır. Ia utangaç bir orman perisidir ve Apollon’dan kaçarken, tanrıça Diana’nın yardımıyla menekşe çiçeğine dönüşmüştür. Menekşelerin, özellikle ormanlık alanların altında ve gölgeli yerlerde bulunması, Ia’nın utangaçlığı ve Apollon’dan saklanıyor olması ile bağdaştırılmaktadır. Benzer bir rivayet gizem tanrıçası Proserpine hakkında da anlatılmaktadır. Menekşe toplamakta olan Proserpine, yeraltı tanrısı Pluto’nun saldırısına uğramış ancak Ia’dan farklı olarak Proserpine kurtulamamıştır. Bitkinin adı ile ilgili diğer referans ise, nehir tanrısı İnakhos’un kızı İo’dan (Ἰώ) geldiği yönündedir. Menekşe ile beslenen Io, menekşe çiçeklerini Jüpiter’e ilk sunan kişidir.
Kocaeli’ndeki türler
-
Viola × wittrockiana (Menekşe)
Viola × wittrockiana (Menekşe) 15-30 cm büyüyebilen, çiçekleri yenilebilir olan ve peyzaj alanları ile bahçelere dikilen bir süs bitkisidir.
-
Viola arvensis (Tarla menekşesi)
Viola arvensis (Tarla menekşesi) genelde ekili arazilerde görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-
Viola canina (Köpek menekşesi)
Viola canina (Köpek menekşesi) genelde ormanlık alanlarda görülen ve bahar başından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Viola dehnhardtii (Meşe menekşesi)
Viola dehnhardtii (Meşe menekşesi) genelde meşe ormanlarında görülen ve bahar aylarında çiçek açan çok yıllık bir bitkidir.
-
Viola gracilis (Kır menekşesi)
Viola gracilis (Kır menekşesi) genelde yüksek rakımlardaki çayırlarda görülen ve bahar sonundan yaz sonuna kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Viola kitaibeliana (Bodur menekşe)
Viola kitaibeliana (Bodur menekşe) genelde çayırlarda görülen ve bahar başından yaz başına kadar çiçek açan tek yıllık bir bitkidir.
-
Viola odorata (Kokulu menekşe)
Viola odorata (Kokulu menekşe) genelde ormanlık alanlarda görülen ve bahar aylarında çiçek açan çok yıllık bir bitkidir.
-
Viola reichenbachiana (Kayın menekşesi)
Viola reichenbachiana (Kayın menekşesi) genelde kayın ormanlarında görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Viola sieheana (Çayır menekşesi)
Viola sieheana (Çayır menekşesi) genelde ormanlık alanlarda görülen ve bahar başından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.
-
Viola tricolor (Hercai menekşe)
Viola tricolor (Hercai menekşe) genelde ve bahçeler ve mezarlıklara dikilen ve yaz aylarında çiçek açan popüler bir süs bitkisidir.
Leave a Comment