Site icon Kocaeli Bitkileri

Valeriana carinata (Sandal kuzugevreği)

Sandal kuzugevreği

Valeriana carinata: 07/04/2019; Ballıkayalar; 70 m.; sulak alan. © Hüseyin Cahid Doğan

Özet

Valeriana carinata (Sandal kuzugevreği) genelde orman sınırlarında görülen ve bahar ortasından yaz başına kadar çiçek açan bir bitkidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Dipsacales

Hanımeli takımı

Caprifoliaceae

Hanımeligiller

Valeriana

Kediotu

Tanımı

Valeriana carinata (Sandal kuzugevreği) halihazırda bazı kaynaklarda Valerianella carinata adı ile geçmektedir. 5 ila 30 cm büyüyebilir. Meyvelerin olgunlaşma zamanı alt yapraklar genellikle kalıcıdır. Yapraklar 10 ila 15 mm uzunluğunda ve 1 ila 10 mm genişliğinde, düz ya da dişli, dikdörtgensi ila kaşıksıdır. Çiçek kurulu çiçek zamanı yarı küresel, meyve zamanı ise gevşek küreseldir. Bırahte otsu, 5 ila 15 mm uzunluğunda ve 1 ila 4 mm genişliğinde, şeritsi, ters mızraksı ya da dikdörtgensidir. Çiçekler beyaz, ya da daha sıklıkla mavimsi, nadiren leylak renklidir. Çanak görülmez. Meyve dökülücüdür.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Akdeniz havzası ve Avrupa ile İran arasındaki bölgede yayılış gösterir ancak günümüzde Amerika kıtasında da doğallaşmıştır. [HaritaSinonimler] Kayalık yamaçlar ve orman açıklıklarında görülen bitki umumiyetle nisan ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde sandal kuzugevreği adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins adı Latince sağlıklı anlamına gelir ve bu bağlamda cinsin tıbbi özelliklerine işaret etmektedir. Ancak bazı kaynaklarda bitkinin adını, Claudius Caesar’ın karısı Valeria Messalina’nın doktoru Vettius Valens’ten aldığını aktarılmaktadır. Son rivayet ise V. officinalis‘i tıbbi amaçlarla kullanılan imperator Publius Licinius Valerianus‘a dikkat çekildiğini iddia etmektedir. Cinsin Türkçe adı olan kuzugevreği muhtemelen cinsin uluslararası adından gelmektedir. Bitkiler örneğin İngilizce’de “kuzu marulu” (lamb’s lettuce) olarak bilinir. Tür adı Latince kayıkçık anlamına gelir. Türün meyve zamanı çiçek başlarına işaret eder. Özgün tanımda bu “fructibus oblongis nudis umbilicatis dorso carinatis” olarak belirtilmiştir.

Gıda

Genç yapraklar çiğ olarak tüketilmektedir.

Fotoğrafları

Exit mobile version