İçeriğe geç

Vaccinium myrtillus (Çoban üzümü)

Çoban üzümü


Anahtar kelimeler: Yenilebilir bitkiTıbbi bitki, Boya bitkisi, Asgari endişe (LC)Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Funda takımı › Fundagiller › Ayıüzümü › Çoban üzümü

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa ve Kafkasya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

40 cm büyüyebilir. Gövde dik, çok dallı, odunsu, yaşlı gövdeler yuvarlak ve kahverengi, genç gövdeler kıllı ve yeşil renklidir. Yapraklar almaşlı dizilişli ve kısa saplıdır. Çiçekler tek olarak yaprak koltukları üzerinde çıkar ve 2 ila 3 mm uzunluğunda sapları vardır. Taç pembe renkli ve vazo biçimindedir. Yapraklar tırtıklı ve alt yüzeyleri belirgin biçimde damarlıdır. Tohumlar temmuz ve eylül aylarında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir.

Gözlem

Çalılık ve ormanlık alanlarda görülür. Kartepe ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir.

Yaygın adları

Çoban üzümü, Çalı çiçeği, Gara gilik, Kuş üzümü, Lifora, Yaban mersini, Yayla liforu, Yayla likapası, Yer ligarbası, Yer liforu, Ayıüzümü, Mosi, Çalıçileği, Kaskanaka, Çera, Morsvi, Mesi, Mahabak, Cırtlık, Çay üzümü.

Çiçek zamanı

Mayıs-Temmuz ayları.

Yükseklik

1200-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca “koyu mor” anlamına gelir. Meyvelerin rengine işaret eder. Tür adı Antik Yunanca “yabam mersini” anlamına gelir. Bitkinin meyveleri ile Myrtus communis (mersin) meyveleri arasında bağıntı kurulmuştur.

Mutfak

Meyveleri çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Tatlı ve lezzetlidir. Reçel yapımında kullanılır.

Geleneksel tıp

Kurutulmuş yapraklardan yapılmış çay kuvvetli büzücü, idrar söktürücü, tonik ve idrar yolu için antiseptiktir. Ayrıca uzun bir süre için alındığında diyabet için bir ilaçtır. Yapraklar, kandaki şeker seviyelerini azaltan glikokinonlar içerir. Yaprakların veya kabukların kaynatılması, ülserlerin tedavisinde ve ağız ve boğazın ülserasyonunda lokal olarak uygulanır. Yapraklardan yapılan damıtılmış su, iltihaplı veya ağrılı gözleri yatıştırmak için gözleri yıkayarak kullanılır. Taze meyve vücut üzerinde hafif bir müshil etkisi olsa da, kurutulduğunda buruktur ve sıkça ishal tedavisinde kullanılır. Kurutulmuş meyve de antibakteriyeldir ve çocuklarda ishali tedavi etmek için bir kaynatılarak kullanılır. Meyve, kan damarlarını genişletmek için deneysel olarak gösterilmiş olan zengin bir antosiyanozit kaynağıdır. Bu, varisli damarlar, hemoroitler ve kılcal kırılganlık için potansiyel olarak değerli bir tedavidir.

Dikkat

Biliyor musunuz?

Yapraklarından yeşil, meyvelerinden mavi ve siyah boya elde edilir.

Literatür

Species Plantarum 1: 349–350. 1753. L.

Bir Yorum Yazın