Vaccinium arctostaphylos (Ayıüzümü)

Tanımı

1 ila 6 metre arası boylanabilir. Gövde silindirik ve seyrekçe kısa havlıdır. Yapraklar neredeyse sapsızdır ve sonbahar aylarında kırmızıya döner. Yaprak ayası eliptik mızraksı, 4,5 ila 9 cm uzunluğunda ve 1,5 ila 5 cm genişliğinde ve testere dişli kenarlıdır. Çiçek kurulu koltuklarda, kırmızı renkli ve 3 ila 8 arası çiçeklidir. Meyveleri koyu mavi ila siyah renktedir. Tohumlar eylül ayında olgunlaşır. Kış aylarında yapraklarını döker.

Tıp

Diyabet vakalarında kullanılır.

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca koyu mor anlamına gelir. Meyvelerin rengine işaret eder. Tür adı Antik Yunanca ayının üzümleri anlamına gelir. Bitkinin yüksek rakımlarda Ursus arctos (Boz ayı) ile aynı habitatı paylaşmasına işaret edilmiştir.

Gözlem bilgileri

Bitki doğal olarak Balkanlar ve batı Asya’da yayılış gösterir. [Harita, Sinonimler] Çalılık ve ormanlık alanlarda görülür. Başiskele ilçesinden kayıt bildirilmiş ancak henüz gözlemlenememiştir. Mayıs ve temmuz ayları arasında çiçek açar. Deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde ayı üzümü, çoban üzümü, avcı üzümü, ligarbe, sapanca çayı, likarpa, çay üzümü, anadolu otu, libade, lifar, lifor, ligarba, likaba, orman liforu, peygamber üzümü ve trabzon çayı adları ile bilinmektedir.

Gıda

Meyveler çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir. Meyveler ekşimsi tatlıdır. Yapraklarından çay elde edilir.

© Doğan, Hüseyin (2022). Kocaeli Bitkileri.