Tulbaghia violacea (Sosyete sarımsağı)

derleyen:

Özet

Tulbaghia violacea (Sosyete sarımsağı) özellikle küme halindeki görünümü ve uzun süre çiçekli kalması nedeniyle popüler bir süs bitkisidir.

Hiyerarşi

Plantae

Bitkiler

Asparagales

Kuşkonmaz takımı

Amaryllidaceae

Nergisgiller

Tulbaghia

Sosyetesarımsağı

Tanımı

Tulbaghia violacea (Sosyete sarımsağı) 70 cm boylanabilen ve 25 cm yayılabilen bir bitkidir. Kök tabanı rizomlu olan bir kormus olup, yumurtamsı, 1,5 ila 2,7 cm uzunluğunda ve 1 ila 1,5 cm çapındadır. Yapraklar 8 ila 10 adet, şeritsi, 17 ila 50 cm uzunluğunda, 0,3 ila 0,7 cm genişliğindedir. Bunların ucu küt ve tabanı kılıflıdır. Sıkapa 40 ila 70 cm uzunluğundadır. Çiçek durumu 11 çiçekli, dik ya da yayık ve parlak mor renklidir. Sapı 1 ila 2 cm uzunluğundadır. Çiçek örtüsü tüpü silindirik, 8 ila 10 mm uzunluğundadır. Lobları 6 ila 7 mm uzunluğunda, 1,5 ila 2,8 mm genişliğinde, eliptik, ucu küt ve belirgin orta damarlıdır. Taç, 2,5 ila 3 mm uzunluğunda, 1 ila 1,5 mm genişliğindedir. Taçta dikdörtgensi olan belirgin 3 lob mevcuttur. Sarımsak benzeri bir kokusu vardır. Tohumdan yetiştirilmesi için bazı Güney Afrika türlerine de uygulanmakta olan duman çözeltisinin uygulanması tavsiye edilmektedir.

Gözlem bilgileri

Bitki Güney Afrika’da endemik olmakla birlikte süs bitkisi değeri nedeniyle ılıman kuşakta da yetiştirilmektedir. [HaritaSinonimler] Bahçelerde görülen bitki umumiyetle haziran ve temmuz ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan rakımlarda İzmit ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Türkçe adı

Dilimizde sosyete sarımsağı ve sarımsak çiçeği adları ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins 14 Mayıs 1699 – 11 Ağustos 1771 yılları arasında yaşamış ve Güney Afrika kolonisinin valiliğini yapmış Ryk Tulbagh‘a adanmıştır. Vali Cape’teki ilk kütüphaneyi kurmuş ve bilimsel araştırmaları desteklemiştir. Ayrıca Avrupa’ya çok sayıda bitki örneği göndermiştir. Bu nedenle de adı ölümsüzleştirilmiştir. Tür adı Latince menekşe renkli anlamına gelir ve açık bir şekilde türün çiçek rengine işaret eder.

Gıda

Firenksoğanı ve sarımsak ikamesi olarak tüketilebilir. Yaprak, çiçek ve gövde çiğ ya da pişirilerek yenebilir. Ayrıca sarımsak aroması olması nedeniyle yemek ve çorbalarda çeşni olarak eklenir.

Dikkat

Fotoğrafları