İçeriğe geç
Anasayfa » Tulbaghia (Sosyetesarımsağı)

Tulbaghia (Sosyetesarımsağı)

    FLORA NICOMEDIAE • CENTRAL & SOUTH AFRICA

    Coğrafi dağılım.

    Cins, Afrika’nın orta ve güneyine özgüdür ancak günümüzde Avrupa ve Amerika kıtalarına da yayılmıştır.

    01

    Güney Afrika’da muti adı verilen geleneksel bitkisel ilaçların içeriğinde yer almaktadır.

    02

    Cinse bağlı çoğu tür gececil güveler tarafından tozlanmaktadır ve bu nedenle kokularını güneş battıktan sonra yayarlar. Ancak en popüler türü olan Tulbaghia violacea arı ve kelebekler tarafından tozlandığı için kokusunu gündüz yaymaktadır.

    03

    Kuru bölgelerde yetişen türlerin tohumları suyu çabuk emmesini sağlayan ince bir kabukla kaplıdır. Nemli bölgelerdeki türlerin tohumları ise aksine suyu geçirmeyen kabuklara sahiptir.

    04

    Çoğu tür koşullar uygun olduğunda yıl boyu çiçek açmaktadır.


    Bilgi

    Bu cinse sosyete sarımsağı denmesini nedeni sahip olduğu sarımsak aromasının ağızda kalıcı bir koku bırakmamasıdır. Böylece sarımsaktan vazgeçmeyen ancak yüksek sosyete toplantılarına da katılmaktan geri kalmayanlar için kokusuz bir ikame haline gelmiştir. Ancak bazı raporlar ağızda koku bıraktığını öne sürmektedir.

    Folklor

    Anavatanında yılanları ve çeşitli haşereleri uzak tutması için evlerin etrafına dikilmektedir. Yaprakları da ezilerek cilde sürülürse pire, kene ve sivrisinekleri uzak tutmaktadır.

    Dikkat

    Bu cins Kocaeli’nde doğal olarak bulunmamaktadır. Sıklıkla bahçelerde görüyoruz ancak doğallaşmış bireylere hiç rastlamadık.


    ETİMOLOJİ

    Cins 14 Mayıs 1699 – 11 Ağustos 1771 yılları arasında yaşamış ve Güney Afrika kolonisinin valiliğini yapmış Ryk Tulbagh‘a adanmıştır. Cape’teki ilk kütüphaneyi kuran ve bilimsel araştırmaları destekleyen vali ayrıca Avrupa’ya çok sayıda bitki örneği göndermiş ve bu nedenle adı ölümsüzleştirilmiştir.

    BİLİMSEL TANIM

    Tulbaghia (Sosyetesarımsağı) sarımsak ya da soğan benzeri kokuya sahip olan çok yıllık geofit bitkilerden oluşan bir cinstir. Kök kormus ya da rizom formundadır. Rizomlar şişkin ve düzensiz biçimlidir ve yaprak tabanlarının kurumuş kılıfları ile çevrilidir. Yapraklar 4 ila 8 adet, tabanı çok kısa kılıflı ve ipliksi ya da darca şeritsidir.

    Çiçek durumu sapı tek ya da nadiren iki adet olup diktir. İnvolukral bırahte 2 adet, yumurtamsı sipsivri ila darca mızraksıdır. Çiçek durumu şemsiye formunda, iki sıpata benzeri bırahte ile çevrilidir. Şemsiye 3 ila 40 adet çiçek taşır.

    Çiçek örtüsü bölümleri uzunluklarının yarısı kadar olan bir tüpte birleşir ve üç ya da daha fazla serbest pul veya etli tüpsü bir taç (corona) taşırlar. Meyve çiçek örtüsünün kalıntıları tarafından örtülmüştür. Tohumlar düz ve siyah renklidir.


    Kocaeli’ndeki türler

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir