İçeriğe geç

Triticum monococcum (Siyez)

Siyez


Anahtar kelimeler: Yenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Buğday takımı › Buğdaygiller › Buğday › Siyez

Dağılımı

Bitki doğu Avrupa, kuzey Afrika ve batı Asya’da yetiştirilir. İlk defa on bin yıl önce Anadolu’da kültüre alındığı öne sürülmektedir.

Genel bilgiler

Türün atası olasılıkla Triticum boeoticum türüdür. Tek yıllık bir bitkidir. Gövdeler küme halinde ya da tek, 45 ila 80 cm uzunluğunda, ince, yeşil renkli, çıplak ve boğumlar geriye kıvrık seyrek tüylüdür. Yaprak kılıfı çıplak (ancak en alttaki seyrek tüylü) ve kenarları kirpiklidir. Yaprak ayası 2 ila 6 mm genişliğinde, kısa havlı ve kenarları pürüzsüz ya da hafifçe pürüzlüdür. Başak dik, 2,5 ila 4 cm uzunluğunda ve güçlü biçimde yanal olarak sıkıştırılmıştır. Eksen çıplak ya da seyrekçe kirpiklidir. Başakçık 2 ila 3 çiçekçikli, genellikle biri verimli ve en üsttekiler verimsizdir. Dışkavuz 6 ila 8 mm uzunluğunda, derimsi, iki dişli ve iki omurgalıdır. Verimli içkavuz kayıksı, 8 ila 10 mm uzunluğunda ve 3 ila 8 cm uzunluğunda pürüzlü kılçıklıdır.

Gözlem

Kayalık yamaçlar, çayırlar ve tarlalarda görülür. Karamürsel ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Siyez. Muhtemelen türün Hitit dilindeki karşılığı olan “ziz” kelimesinden muharreftir.

Çiçek zamanı

Haziran-Temmuz ayları.

Yükseklik

200-1100 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “otlamak” anlamına gelir. Beri taraftan cins, insanoğlunun ilk yetiştirdiği bitkiler arasındadır. Tür adı Latince “tek taneli” anlamına gelir. Türün başakçıklarındaki çiçekçiklerinden sadece birinin verimli olmasına işaret eder. Doğallıkla her başakçık tek bir tane üretecektir.

Mutfak

Bulgur olarak bilinen ve yaygın olarak tüketilen gıdanın üretildiği bitkidir. Tohumları pişirilerek tüketilir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 86. 1753. L.

Bir Yorum Yazın