İçeriğe geç

Triticum aestivum (Buğday)

Buğday


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Buğday takımı › Buğdaygiller › Buğday › Buğday

Dağılımı

Bitki doğal olarak Avrupa ve Asya’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

35 cm ila 1 metre büyüyebilir. Gövde tek ya da küme halindedir. Yaprak kılıfları çıplak ya da kısa havlıdır. Dil 1 mm uzunluğundadır. Yaprak ayası şeritsi sipsivri, 6 ila 15 mm genişliğinde, yeşil ya da mat yeşil mavi renkli, çıplak ya da tüysüzce ve kenarları pürüzsüzdür. Çiçek kurulu gevşek ya da sıkı ve 5 ila 10 cm uzunluğundadır. Başakçıklar 3 ila 6 arası sayıda çiçek bulundurur. Dışkavuz 6 ila 10 mm uzunluğunda ve sarı ila siyahımsı mor renklidir. Tohumlar ağustos ayında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Yetiştirilmesi kolay bir bitkidir. Tohumlar bahar aylarında doğrudan dışarı ekilebilir.

Gözlem

Tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Buğday.

Çiçek zamanı

Nisan-Haziran ayları.

Yükseklik

0-1600 metre arası.

Etimoloji

Cins adı Latince “otlamak” anlamına gelir. Beri taraftan cins, insanoğlunun ilk yetiştirdiği bitkiler arasındadır. Tür adı Latince “yaz” anlamına gelir. Türün tohumları yaz aylarında olgunlaşır.

Mutfak

Tohumları toz haline getirilerek ekmek, makarna, kek, bisküvi ve benzeri gıdaların yapımında kullanılır.

Geleneksel tıp

Genç gövdeler huysuzluk ve zehirlenme vakalarında kullanılır. Meyveleri ateş düşürücü ve sakinleştiricidir. Gece terlemesi şikayetlerinde başvurulur. Antikanser özelliğe sahiptir. Tohumları halsizlik, boğaz ağrısı, susuzluk, abdominal soğukluk, spazmik ağrı, kabızlık ve öksürük tedavisinde kullanılır. Karaciğer hastalıklarında kullanılır.

Galen: Tüm tahıllar içinde en yararlı olanıdır. Romalılar beyaz ekmeğe “silignites”, beyaz olmayana ise “semidalites” der. Silignites en besleyici olanıdır. Sindirim için iyi olanı; bol mayalı, iyi yoğrulmuş ve orta ateşte pişmiş olanıdır.

İbn-i Sînâ: Pişirildiğinde sindirimi zordur ve gaza neden olur. Bununla birlikte çok besleyicidir. Eğer önceden su ile yıkanırsa gaz yapma etkisini yitirir. Unu safran ile birlikte cilt sorunlarında faydalıdır. Çiğ olarak tüketilmesi önerilmez. Kuduz köpek ısırması vakalarında kullanılır.

Abdulvehhâb bin Yusuf: Çiğ olarak tüketilmesi mideye zararlıdır ve bağırsak kurduna neden olur. Pişirilerek tüketilirse cinsel isteği arttırır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 85. 1753. L.

Bir Cevap Yazın