Thesium linophyllon (Tezgüvelek)

derleyen:

Tanımı

Halihazırda bazı kaynaklarda Thesium arvense adı ile geçmektedir. 20 ila 25 cm büyüyebilir. Gövde hayli dallı, dik ya da yükselicidir. Yapraklar mızraksı, genellikle hilal biçiminde, 30 ila 38 mm uzunluğunda ve 4 mm genişliğindedir. Yapraklar yeşil renkli olup kenarlara doğru soluk yeşil renklidir ve kenarları düzdür. Çiçek kurulu 5 ila 6 cm uzunluğunda salkım olup genellikle dallıdır ve her bir koltukta tek çiçek bulunur. Bırahte dikdörtgensi ya da darca kayık biçiminde, 7 ila 10 mm uzunluğunda ve 1 ila 2 mm genişliğindedir. Bırahteler tek damarlıdır. Çiçekler 5 taç yapraklı, beyaz ya da yeşilimsi beyaz renkli, 4 ila 5 mm çapında ve çan biçimindedir. Taç yapraklar üçgensi ve tepede eğiktir. Meyve elipsoit ve 2 ila 3 mm uzunluğundadır.

Gözlem bilgileri

Doğal olarak Avrupa ve Asya’da yayılış gösterir. [Harita, Sinonimler, Herbaryum] Tarla, kayalık yamaçlar ve kumlu bölgelerde görülür. İzmit ve Gebze ilçelerinde gözlemlenmiştir. Nisan ve ağustos ayları arasında çiçek açar. Deniz seviyesinden 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilir.

Türkçe adları

Dilimizde tezgüvelek adı ile bilinmektedir.

Etimoloji

Cins Yunan mitolojisinde geçen İyonyalı kahraman Thesus’a adanmıştır. Ayrıca Linaria cinsinin Yunancaki karşılığı da thesium’dur Bitkinin yaygın adı olan toadflax da Linaria cinsine işaret etmektedir. Yaprakları gerçekten de Linaria yapraklarına benzemektedir. Türkçe yaygın adı güvelek ya da gövelek büyük ihtimalle küçük meyve ya da ham meyve anlamına gelir. Bu durumda ökseotu gibi meyve ağaçlarında görülen türlerin meyvelerinin gerçek meyvelerden ayırt edilmesi yolu izlenmiş olabilir. Her iki cins de yarı parazittir. Tür adı Latince Linum yapraklı anlamına gelir. Türün yapraklarının Linum cinsini andırmasına işaret eder.