Teucrium polium

Tüylü kısamahmut


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitkiYenilebilir bitki.

Dolaşım

Bitkiler › Ballıbaba takımı › Ballıbabagiller › Kısamahmut › Tüylü kısamahmut

Dağılımı

Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.

Genel bilgiler

10 ila 20 cm büyüyebilir. Gövde dik ila yatık, beyaz ila gri kaba tüylüdür. Yapraklar kenarları uca doğru tırtıklı ve kıvrıktır. Çiçekler pembe ya da beyaz renklidir. Tohumlar ağustos ve eylül aylarında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Geçirgen toprak ve güneşli alanları tercih eder. Yaprakları çürüyünce hoş bir koku ortaya çıkar. Yarı çalı bir bitkidir, odunsu taban kalırken gövde kışın ölür.

Gözlem

Çalılık, kayalık yamaçlar ve tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Tüylü kısamahmut, Acıyavşan, Acı ot, Ak sedef otu, Anababa kekiği, Anababakokusu, Basur otu, Beyaz ot, Cadı, Kepir yavşanı, Mayasıl otu, Meryem otu, Oğlan otu, Peryavşan, Sancı otu, Sıraca otu, Yavşan otu, Bodur otu.

Etimoloji

Cins adını Troya’nın ilk kralı olan Teucer’den (Τεῦκρος) almıştır. Köklerinin Troya’ya dayandığını kabul eden Roma Uygarlığı için önemli bir isimdir. Dalak tedavisinde kullanılan bitkinin bu etkisini ilk keşfeden odur. Tür adı Antik Yunanca “beyaz” anlamına gelir. Türün yoğun bir biçimde gri-beyaz tüy örtüsü ile kaplı olmasına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Polium montanum album”dur.

Mutfak

Baharat olarak kullanılır. Su ve şekerle kaynatılarak ferahlatıcı bir içecek elde edilir.

Geleneksel tıp

Yaprakları mide rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılır. Visseral ağrı tedavisinde etkilidir. Anti hipertensif, anti bakteriyel, gaz giderici, iltihap giderici, ishal, diyabet ve kasılma giderici etkilidir. Mantar ve apse tedavisinde kullanılır.

Galen: Tohumlarının kokusu kötüdür. Yılanları uzaklaştırır ve onların ısırmalarına karşı panzehir olarak kullanılır. Mideyi rahatlatır, bağırsak hareketlerini tetikler ve başı temizler.

Dioscorides: Kaynatılarak zehirli hayvan ısırıklarında kullanılır. Ödem ve sarılık vakalarında kullanılır ancak baş ağrısına neden olur ve mide için zararlıdır. Bağırsak hareketlerini ve adet akışını teşvik eder. Serpildiği bölgedeki yılanları uzaklaştırır. Yaralara uygulanır.

Plinius: Yılanları uzak tutmak için yatağın altına konulur ya da beraberinde taşınılır.

İbn-i Sînâ: Yara iyileştiricidir. İdrar söktürücü ve adet akışı teşvik edicidir. Bağırsak parazitlerinin atılmasını sağlar. Ateşli hastalıklarda başvurulur. Böcek sokmalarında etkilidir ve haşeratı uzaklaştırmak için kullanılır.

Musaeus ve Hesiod’a göre bitkiyi taşıyanların şan ve ün kazanacağına inanılır.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 566. 1753. L.

Bir Cevap Yazın