Symphytum tuberosum subsp. leonhardtianum (Şiş tomara)

Tanımı

Genellikle 30 ila 40 cm büyüyebilen çok yıllık bir bitkidir. İnce sürünücü rizomludur. Gövde basit ya da hafif dallı, ince seyrek tüylüdür. Taban yaprakları uzun saplıdır ve çiçek zamanı kururlar. Gövde yaprakları 3 ila 7 arası, dağınık kılsı tüylü, yaprak ayası eliptik ya da mızraksı, üsttekiler sapsızdır. Çiçekler 1 ila 9 arası sayıdadır. Çanak 6 mm uzunluğunda, tabanda neredeyse bölünmüş, loblar şeritsi ya da mızraksı ve tepede küttür. Taç krem renkli, 13 ila 16 mm uzunluğundadır. İplikçikler, tepeciklerin yarısı uzunluğundadır. Meyve 2,5 ila 3,5 mm uzunluğunda ve kabarcıklıdır. Taze yaprakları pişirilerek tüketilmektedir. Ayrıca kökü kahve ikamesi olarak içilmektedir. Yaprak ve kökler yara iyileştirici olarak lapa halinde uygulanır. Çiğ olarak tüketilmemelidir. Dilimizde şiş tomara adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Symphytum tuberosum subsp. leonhardtianum doğal olarak İspanya ile Türkiye arasında kalan bölgede yayılış gösterir. Dere kenarı ve orman açıklıklarında görülen bitki umumiyetle mart ve haziran ayları arasında çiçek açmaktadır ve bitkiyi deniz seviyesinden 200 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler

Etimoloji

Cins adı Antik Yunanca birlikte büyüyen anlamına gelir. Cinse ait bitkilerin yara ve kemik iyileştirici özelliğine işaret eder. Epitet Latince yumrulu anlamına gelir ve bu bağlamda türün rizomlu olmasına işaret eder. İkili adlandırma öncesi adı “Symphytum majus, tuberosa radice”dir. Alttür, 3 Nisan 1864 – 12 Nisan 1944 tarihleri arasında yaşamış Alman bitkibilimci Otto Emil Leonhardt‘a adanmıştır.