Nasıl tanırım?
Tek yıllık ve çiçeklerin yaprak sapları veya bırahtelerde sapsız olması ayırt edici özelliğidir.
Habitat
Deniz kenarı
Statü
Yerli
Çiçeklenme
Haziran – Eylül
Arazi notu
23 Ağustos 2018 • İzmit • 1 m • Deniz kenarı
Yüksek tuz seviyelerinde, gövdesinde ve yapraklarında kalınlaşmış kütikula, su depolayan parankima ve palisat doku gibi anatomik değişiklikler geliştirmektedir.
Aşırı tuzlu ve alkali toprakları rehabilite etme yeteneğine sahiptir. Topraktaki fazla tuzu bünyesine çekerek çorak arazileri yeniden tarıma elverişli hale getirebilir.
Yaprakları ve tohumları çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir ve tuzlu tadı nedeniyle diğer yemeklerde kullanılabilir. Genç sürgünler sirke ile salamura edilerek çeşni olarak kullanılmaktadır. Çamur tutan yapısı nedeniyle bataklık oluşmasını sağlar. Yapraklar büyük oranda tuz emer ve en sonunda kırmızıya döner. Tuzdan arındırılmış yaprakları ise siyaha döner. Külleri cam ve sabun yapımında kullanılmıştır.
Yalnızca belirli tuzluluk koşullarında yaşayabilen bir halofittir. Tuz göllerinin kuruyup tuzlanması, tarımsal drenaj ve iklim değişikliği bu türün habitatlarını hızla tahrip etmektedir.
Fotoğrafları
Türkiye gözlemleri
Cins adı Arapça siyah tuz anlamına gelir. Cinsin habitat tercihine işaret eder. Ayrıca tuzdan arındırılarak kurutulmuş yapraklar siyah rengini alır. Bitkinin Türkçe adı olan cirimotu Türkçe kökenli gibidir. Türkçede cirim kelimesi kayış anlamına gelir ancak bitki ile ilgisine dair bir bulguya rastlamadık. Cins adı, Mısır ve Arap yarımadasının florası üzerinde çalışan Peter Forsskål tarafından doğrudan Arapça karşılığı kullanarak kurulmuştur. Epitet Latince sürünücü anlamına gelir. Türün genel karakterine işaret eder.
Genellikle 30 cm büyüyebilen, çıplak, tabandan dallı ve tek yıllık bir bitkidir. Gövde yatık ila yükselici ya da zaman zaman dik, genellikle açık kahverengi, basit ya da dallı ve zaman zaman tabanda odunsudur.
Yapraklar basit, almaşlı dizilişli, gövde boyunca her boğumda tek yapraklı, şeritsi mızraksı ve tepede sivridir. Çiçek örtüsü yuvarlak ve üst bölümde yumrucukludur. Çiçekler küçük ve 1 ila 2 mm çapındadır. Bunlar 1 ila 3 arası sayıda olup üst yaprakların koltuklarında belirir.
Beş çanak yaprak vardır ancak taç yaprak görülmez. Tohumlar siyah renklidir. Dilimizde yatık cirim adı ile bilinmektedir.