İçeriğe geç
Anasayfa » Suaeda (Cirimotu)

Suaeda (Cirimotu)

FLORA NICOMEDIAE • COSMOPOLITAN

Coğrafi dağılım.

Cins neredeyse dünyanın tamamında yayılış gösterir ve türlerin büyük bölümü tuzlu ya da alkali topraklarda görülür.

01

Bazı türlerin tohumları öğütülerek tüketilmiş, ayrıca kırmızı ve siyah doğal boya kaynağı olarak değerlendirilmiştir

02

Geç Neolitik dönemde tüketildiği bilinmektedir.

03

Yüksek tuz toleransı sayesinde tuzlu-alkali arazilerin dönüşümünde öncü bitki olarak kabul edilir.

04

Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da bitkiler kurutulup yakılarak sabun malzemesi yapılmıştır.


Bilgi

Çin’in Panjin şehrinde bulunan ve her yıl milyonlarca turisti çeken dünyaca ünlü Kırmızı Plaj’ı oluşturan şey Suaeda salsa bitkisidir. İlkbaharda yeşil olan bitki, sonbahar yaklaştıkça topraktaki tuzu emerek alev kırmızısı ve mor tonlara bürünür. Kilometrelerce uzanan sulak alan, kırmızı dev bir halıya döner.
Aynı tür, farklı tuz konsantrasyonlarında ya da ayrı kıyılarda farklı görünebilir ve bu da teşhisi güçleştirir.

Folklor

Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da bitkiler kurutulup yakılarak sabun malzemesi yapılmıştır.
Ekili arazilerde görülmeleri, toprağın aşırı derecede tuzlandığına dair doğal bir uyarıdır.

Dikkat

Kökleriyle topraktaki sodyum klorürü çekerler. Tuzu yapraklarındaki vakuol adı verilen özel hücrelerde hapsederler. Bitki yaşlandıkça ve tuz miktarı ölümcül seviyeye ulaştıkça, strese karşı koruyucu bir antioksidan olan betasiyanin pigmentini üretir. Bitkinin yeşilden parlak kırmızıya dönmesi, aslında tuzla mücadele ederken geliştirdiği biyokimyasal bir savunma kalkanıdır.


ETİMOLOJİ

Cins adı Arapça siyah tuz anlamına gelir. Cinsin habitat tercihine işaret eder. Ayrıca tuzdan arındırılarak kurutulmuş yapraklar siyah rengini almaktadır. Bitkinin Türkçe adı olan cirimotu Türkçe kökenli gibidir. Türkçede cirim kelimesi kayış anlamına gelir ancak bitki ile ilgisine dair bir bulguya rastlamadık. Cins adı, Mısır ve Arap yarımadasının florası üzerinde çalışan Peter Forsskål tarafından doğrudan Arapça karşılığı kullanarak kurulmuştur.

BİLİMSEL TANIM

Suaeda (Cirimotu) tek ya da çok yıllık otlar ile çalımsı ile çalılardan oluşan bir cinstir. Gövde yatık ya da dik, basit ya da dallı olup dikenli, eklemli ve etli değildir. Yapraklar almaşlı ya da karşılıklı dizilişli, sapsız ya da kısa saplı, etli, şeritsi ila mızraksı, tepede küt ya da sivri ve sıkla terminal bir dikene sahiptir.

Çiçek durumu dikazyum talkım halinde olup 1 ila 12 adet çiçekten oluşan kümeler halindedir ve bunlar bileşik başaklarda ya da salkımlardadır. Her küme yaprak benzeri bir bırahtenin ekseninde ya da bırahtesiz ve 1 ila 7 adet ikincil bırahte ile desteklenmiştir. İkincl bırahteler kalıcı, yumurtamsı ila mızraksı, zarsı, düz ya da kesik kenarlı ya da zaman zaman kirpikli ve yuvarlak ya da sivri ila sipsivri uçludur. Çiçeklerin tamamı erselik ya da erselik ve dişi çiçekler karışıktır. Çiçek örtüsü bölümleri kalıcı olup meyveyi sarmaktadır.

Ercik genelde beş adettir. Torbacık çeşitli formlardadır. Tohum yatay ya da dikey dizili, neredeyse küresel ila mercimeksidir. Tohum kabuğu siyah, kahverengi, kırmızı ve yeşil tonlarında olup pürüzsüz ya da ağsıdır.


Kocaeli’ndeki türler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir