Spergula pentandra (Delice kişniş)

Tanımı

Genellikle 5 ila 30 cm büyüyebilen tek yıllık bir bitkidir. Gövde yükselici ve çıplak ya da seyrekçe havlıdır. Yapraklar 1 ila 2,5 cm uzunluğunda ve şeritsi olup alt yüzeyleri oluklu değildir. Yaprak demetleri, düğümlerarasından çok daha kısadır. Çanak yapraklar 3 ila 4 mm uzunluğunda, yumurtamsı ve sivri uçludur. Taç yapraklar mızraksı ve sivri uçlu olup çanak yapraklardan hafifçe daha uzundur. Ercik genellikle 5 adettir. Kapsül 4 ila 5 mm uzunluğunda ve çanak yapraklardan hafifçe daha uzundur. Tohumlar, kanat hariç 0,8 ila 1 mm uzunluğunda ve tohumla aynı uzunlukta olan beyaz renkli ve parlak kanatlıdır. Spergula arvensis‘ten tipik olarak daha küçüktür ve tohum yapısı ile ondan kolaylıkla ayırt edilebilir. Dilimizde delice kişnişi adı ile bilinmektedir.

Gözlem bilgileri

Spergula pentandra doğal olarak Avrupa ve Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Ancak günümüzde Kuzey Amerika’ya da dağılmıştır. Tarlalar, tahrip edilen araziler ve kumlu bölgelerde görülmektedir. Umumiyetle mart ve mayıs ayları arasında çiçek açmaktadır. Bitkiyi deniz seviyesinden 300 metreye kadar olan rakımlarda Gebze ilçesinde gözlemlemek mümkündür.

Harita | Sinonimler | Herbaryum

Etimoloji

Cins Latince saçılan anlamına gelir. Tohumlarının erkenden ekilmesine işaret eder. Cins için önerilen delicekişniş adı, Spergula arvensis’in İngilizce yaygın adlarından biri olan wild coriander’ın tercüme edilmiş hali gibi gözükmektedir. Epitet Antik Yunanca beş ercikli anlamına gelir ve açık bir şekilde türün stamen sayısına işaret eder. Özgün tanımda bu “foliis verticillatis, floribus pentandris” olarak belirtilmiştir. Ancak bu sayı türün teşhisi için bir standart değildir.