Sorbus aucuparia

Sorbus aucuparia

Kuş üvezi


Anahtar kelimeler: Tıbbi bitki, Yenilebilir bitki, Asgari endişe (LC), Avrupa-Sibirya elementi.

Dolaşım

Bitkiler › Gül takımı › Gülgiller › Üvez › Kuş üvezi

Dağılımı

Doğal olarak batı Asya, kuzey Afrika ve Avrupa’da yayılış gösterir.

Genel bilgiler

5 metre büyüyebilir. Taç gevşek ve yuvarlak ya da düzensiz biçimlidir. Gövde ince ve silindirik olup 40 cm çapa ulaşabilir. Genç bireylerde kabuk sarımsı gri, iken zamanla gri siyah rengine döner. Koyu sarı renkli kovucuklar görülür. 80 yıl kadar yaşayabilir. Bileşik yapraklar 4 ila 9 çift yaprakçıktan oluşur ve teleksidir. Yaprak sapının tabanında yaprak benzeri bir çift kulakçık görülür. Yapraklar 20 cm uzunluğunda ve 8 ila 12 cm genişliğinde olup dallarda almaşlı dizilişlidir. Yaprakçıklar uzunlamasına mızraksı, 2 ila 6 cm uzunluğunda ve 1 ila 2,5 cm genişliğindedir. Kenarları keskince testere dişlidir. Yaprakçıklar gri gümüşî tüylerle kaplıdır. Bitki tek evciklidir. 10 yaşında iken olgunluğa erişir. Çiçekler 8 ila 15 mm çapındadır. Çanak yaprak beş adet, küçük, sarımsı yeşil renkli ve üçgensidir. Taç yaprak beş adet, yuvarlak ya da oval ve sarımsı beyaz renklidir. 25 adet taca kaynaşık ercik görülür. Meyve 8 ila 10 mm çapındadır ve ağustos ila ekim ayları arasında olgunlaşır.

Gözlem

Yamaçlar ve ormanlık alanlarda görülür. Kartepe ilçesinde gözlemlenmiştir.

Yaygın adları

Kuş üvezi.

Etimoloji

Cins adı Latince “kırmızı” anlamına gelir. Büyük ihtimalle Sorbus aucuparia’in meyve rengi ile ilintilidir. Dilimizdeki “üvez” kelimesi Yunanca orijinlidir. Tür adı Latince “kuş yakalayan” anlamına gelir. Meyvelerinin kuş yakalamak amacı ile kullanılmasına işaret eder.

Mutfak

Meyveler çiğ ya da pişirilerek tüketilebilir.

Geleneksel tıp

Kabuk büzücüdür, ishal tedavisinde kullanılır. Meyve iskorbüt tedavici edici ve büzücüdür. İshal ve hemoroitleri tedavi etmek için kaynatılarak kullanılır. Demlenerek boğaz ağrısı için gargara olarak ve hemoroitleri ve aşırı vajinal akıntıyı tedavi etmek için kullanılabilir. Tohumlar, küçük miktarlarda solunum sistemini uyarıcı görevi görür, ancak daha büyük dozlarda solunum yetmezliğine ve ölüme neden olabilir. Hem çiçekler hem de meyveler iştah açıcı, hafif idrar söktürücü, müshil ve adet akışı teşvik edicidir. Ağrılı adet kanaması, kabızlık ve böbrek rahatsızlıklarının tedavisinde demlenerek kullanılır.

Dikkat

Biliyor musunuz?

İngiltere’de bir dönem hayli kutsal kabul edilmiş ve neredeyse tüm kiliselerin avlularına dikilmiştir.

Fotoğrafları

Literatür

Species Plantarum 1: 477. 1753. L.

Bir Cevap Yazın